Sayıştayın Özellikleri

 

  • Kıta Avrupası ve özellikle Fransa modelinden esinlenilerek kurulan Sayıştay kurulsal şekilde organize edilmiş ve yargı yetkisi ile donatılmış sayıştay örneklerinden biridir. Sayıştayın "hesap mahkemesi" olarak vasıflandırılması bu kurulsal yapılanmaya ve yargı yetkisine işaret etmektedir. Sayıştay tarafından verilen kesin hükümlere ilişkin olarak sorumlular başka bir idari yargı yoluna başvuramamaktadır.
  • Sayıştayın görev çerçevesi Anayasa’da düzenlenmiştir. 1876 Anayasası’ndan beri Sayıştay anayasal bir kuruluş olma statüsünü devam ettirmektedir.  
  • Bağımsızlık sayıştayların olmazsa olmaz özelliklerinden biridir. Gerek yargı erkiyle donatılmış olması, gerekse de devletin organik yapısı içerisinde herhangi bir üst kuruluşa bağlı kılınmaksızın özel bir statü tanınmış olması dolayısıyla Sayıştay, en üst düzeyde bağımsızlığa sahip bir kurumdur.
  •  Sayıştay Parlamento adına denetim yapmakla birlikte, Parlamento ile organik bir bağı bulunmamaktadır. Denetimin planlanması, uygulanması ve sonuca bağlanması faaliyetleri mevzuat çerçevesinde, herhangi bir organın müdahalesi olmaksızın doğrudan Sayıştayca yürütülmektedir. Sayıştay, denetim usul ve esaslarını da teşkilat kanunu çerçevesinde doğrudan kendisi belirlemektedir.
  •  Sayıştay bütçesi yürütme organının müdahalesi olmaksızın doğrudan Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulmaktadır. Sayıştay bütçesine ilişkin iş ve işlemleri Sayıştay Başkanı yürütmektedir.  
  • Sayıştay Başkanı beş yıllık bir süre için, Sayıştay üyeleri ise herhangi bir süre kaydı olmaksızın Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçilmekte; Sayıştay denetçileri de kurum tarafından açılan yarışma sınavıyla işe alınmaktadırlar.
  • Sayıştay Başkanı ve üyeleri azlolunamamakta ve kendileri istemedikçe 65 yaşından önce emekliye sevk edilememektedir. Meslek mensuplarına yargıçlar için öngörülen teminatlar tanınmıştır.