Sayıştay
Strateji Bildirimi
(2000-2004)
Ekim 2000
T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI
06100 Ulus/ANKARA
(0312) 310 23 00
(0312) 310 65 45 (Fax)
www.sayistay.gov.tr
Sayıştay
Strateji Bildirimi
(2000-2004)
Sunuş
Vizyon
Misyon
Değerler ve İlkeler
Dış Ortam
Stratejik Amaçlar
Önsöz
Yirmibirinci yüzyılın eşiğinde Sayıştayın 2000-2004 yılları arasındaki
politikalarını belirleyen ilk Strateji Bildirimini sunmaktan mutluluk
duyuyorum.
Çağdaş dünyada pek çok yüksek denetim kurumunun başarıyla
uyguladığı stratejik yönetim anlayışı çerçevesinde hazırladığımız bu
planla mevcut kaynaklarımızı rasyonel ve dengeli biçimde kullanmayı
hedefliyoruz.
Stratejik planımız, ayrıca, hesap verme sorumluluğumuzun
gelişmesine katkıda bulunmak suretiyle kurumsal sorumluluklarımızı
daha etkin biçimde yerine getirmemizi sağlayacaktır.
Kuşkusuz strateji çatısının oluşturulması ve stratejilerin saptanması
kadar bu doğrultuda somut adımların atılması da önemlidir. Kıvançla
belirtmem gerekir ki, Strateji Bildirimi bağlamında ilk yıllık eylem
planımızın hazırlık çalışmaları da çok sayıda mensubumuzun
katılımıyla tamamlanma aşamasına gelmiş bulunmaktadır.
Kurumsal performansımızın daha üst düzeye ulaşması bakımından
inançla ve kararlılıkla sürdürmekte olduğumuz bu çalışmalar pek çok
mensubumuzun özverili katkılarıyla yükselmiştir. Bu nedenle, her
kademedeki yönetim ve meslek mensuplarımıza şükranlarımı
sunuyorum.
Stratejik plan dokümanları doğası gereği yaşayan ve gelişime açık
dokümanlardır. Bu bakımdan başta Yüce Meclisimizin değerli
üyelerinin katkıları ve yönlendirmeleri olmak üzere ilgili bütün kişiler
ve kurumlar tarafından yapılacak önerileri memnuniyetle
karşılayacağımızı ifade etmek isterim.
Prof.Dr. M.Kâmil MUTLUER
Başkan
Sayıştay Strateji Bildirimi
2000-2004
1
Sunuş
Sayıştay Strateji Bildirimi (2000-2004)”
başlıklı metin:
Denetim alanında Dünyada ve Avrupa Birliğinde
yaşanan gelişmeler dikkate alınarak;
Özellikle, İrlanda ve Avustralya Sayıştaylarının
Stratejik Planları göz önünde bulundurularak ve
Kanada ve İngiltere Sayıştaylarının “vizyon”,
“misyon”, ve değerler”ini yansıtan dokümanlardan
yararlanılarak;
Sayıştay Denetimini Geliştirme Projesi bağlamında
oluşturulmuş zengin birikime gerektikçe başvurularak;
Anglosakson geleneğindeki ülke sayıştaylarını n bile
yakın zamanlarda uygulamaya koydukları Stratejik
Plan yaklaşımının Kıta Avrupası geleneğinden gelen ve
yargı yetkisi bulunan Kurumumuza uyarlanmasının
zorlukları yaşanarak;
Türk Kamu Yönetiminde Stratejik Plan fikrinin henüz
yeterince oluşmamış olmasının getirdiği olumsuzluklar
derinden hissedilerek;
Bir ilki gerçekleştirmenin getirdiği güçlüklerin ve
zaafların farkında olunarak;
Normlar hiyerarşisine yerleştirilme kaygısı çekilmeden
temel stratejik amaçlar belirtilerek
hazırlanmıştır.
Bu metindeki stratejiler uygulama kararlılığıyla ve
içtenlikle sahiplenildiği ölçüde anlam kazanacaktır.
Sayıştay Strateji Bildirimi
2000-2004
2
Vizyon
Sayıştay,
kamu yönetiminin Türk halkının refah ve
mutluluğuna daha fazla hizmet edecek
şekilde yenilenmesine ve geliştirilmesine
katkıda bulunmayı amaçlar.
Sayıştay Strateji Bildirimi
2000-2004
3
Misyon
İnceleme, denetleme, sorumluların hesap ve işlemlerini
kesin hükme bağlama işleriyle görevli bir yüksek denetim
ve yargı kurumu olarak Sayıştay;
denetimine tabi kurumlar ve kuruluşların
gelir, gider ve mallarının denetimi ile
sorumluların hesap ve işlemlerini kesin
hükme bağlama,
TBMM’ce yapılacak kontrollarin
sağlam bir zemin oluşturma,
kamu kaynaklarının hukuka uygun,
verimli, tutumlu ve etkin kullanılmasına
yardımcı olma,
kamu yönetiminde şeffaflığın ve hesap
verme sorumluluğunun yerleşmesine ve
gelişmesine katkıda bulunma,
amlarıyla, güvenilir bilgiler ve öneriler içeren raporlar
hazırlar ve hükümler tesis eder.
Sayıştay Strateji Bildirimi
2000-2004
4
Değerler ve İlkeler
Sayıştayın faaliyetlerini yönlendiren temel değerler ve ilkeler
şunlardır:
Bağımsızlık
Bağımsız statü Sayıştayın
bir yüksek denetim kurumu
olarak varlığının ve
tarafsız ürünler ve
hizmetler sunabilmesinin
ön koşuludur.
Tarafsızlık
Denetimlerin dürüst,
önyargıdan uzak ve
tarafsız bir biçimde
yürütülmesi kurumsal
güvenilirliğin vazgeçilmez
bir unsurudur.
Mükemmellik
Çalışmaların üstün
kalitede ürünler
sunulmasını sağlayacak
tarzda planlanıp
yürütülmesi esastır.
Meslekî Yetkinlik
Üstün kalitede ürünler
sunulabilmesi yaratıcı ve
analitikşünen, ekip
çalışmasına ve işbirliğine
yatkın, denetim kültürünü
özümsemiş ve sürekli
gelişmeyi hedeflemiş
meslek mensuplarına
ihtiyaç göstermektedir.
Sayıştay Strateji Bildirimi
2000-2004
5
Değerler ve İlkeler
Vaktindelik
Bütün faaliyetlerin
yasaların öngördüğü ve
işin gerektirdiği süreler
içinde tamamlanması
şarttır.
İhtiyaçlara ve
Beklentilere Duyarlılık
Parlamento ile denetlenen
kurumların ve kuruluşların
beklentilerine ve
ihtiyaçlarına duyarlı
olunması ve karşılıklı
anlayış içinde çözümler
üretilmesine çaba
gösterilmesi son derece
önemlidir.
Yeniliğe Açıklık
Sürekli gelişim anlayışıyla
yeniliklerin izlenmesi ve
Kurumun ihtiyaç duyduğu
yeniliklerin hayata
geçirilmesi hayati önem
taşımaktadır.
Çalışanların En Değerli
Varlık Olarak Kabulü
Kurumun en değerli
varlığı olan çalışanların
rahat ve verimli bir
biçimde çalı şabilecekleri
ve potansiyellerini Kurum
yararına
geliştirebilecekleri bir
çalışma ortamının
oluşması ve sürdürülmesi
yaşamsal önemdedir.
Sayıştay Strateji Bildirimi
2000-2004
6
Dış Ortam
1. Avrupa Birliği ile uyum sürecinin genelde denetimi, özelde
de Sayıştay denetimini etkilemesi,
2.
Hesap verme sorumluluğunun ve şeffaflığın kamu kesiminin
gündemine girmesi,
3. Tahakkuk bazlı muhasebe ve çok yıllı bütçe gibi, kamu mali
sistemdeki yenileşmeler yoluyla çıktılara ve sonuçlara
odaklanılması,
4.
Performans yönetimi oluşturulmasına yönelik girişimlerin
yoğunluk kazanması,
5.
Bilişim teknolojisinin imkânlarından giderek artan ölçüde
yararlanılması,
6. Bütçe sürecinde Parlamentonun ve Parlamento
Komisyonlarının etkinliğinin artması,
7.
Kamuoyunun, sivil toplum örgütlerinin ve uluslararası
kuruluşların Sayıştayın varlık nedenine ve misyonuna uygun
bir kurum haline gelmesine yönelik taleplerinin artarak
sürmesi,
gibi önümüzdeki beş yıllık süre içinde ülkemizde yaşanacak olan
gelişmeler Sayıştayın ürettiği hizmetlerin kapsamını ve niteliğini
etkileyecek ve yönlendirecektir.
Sayıştay Strateji Bildirimi
2000-2004
7
Stratejik Amaçlar
1. Klâsik Denetim ve Yargılama Faaliyetlerini
Etkinleştirme
2. Çağdaş Denetim Uygulamalarını Yerleştirme ve
kleştirme
3. Parlamento ve Kamuoyu ile İlişkileri Geliştirme
4. Hizmet İçi Eğitime Süreklilik Kazandırma ve Meslekî
Gelişimi Özendirme
5. Bilişim Teknolojisinden Yararlanma İmkânlarını
Artırma
6. Kurum Yönetimini Güçlendirecek Sistemler
Oluşturma
7. Kurumsal İşleyişe Etkinlik Kazandırma
8. Sayıştayın Denetim Alanına Getirilen Sınırlamaların
Kaldırılması Yönünde Girişimlerde Bulunma
Sayıştay Strateji Bildirimi
2000-2004
8
Stratejik
Am1
Klâsik Denetim ve
Yargılama Faaliyetlerini
Etkinleştirme
Stratejiler
1.1
Mevzuatça öngörülen ve vazgeçilmesi
mkün olmayan düzenlilik denetimi
etkinleştirilecektir.
1.2
Uygunluk
denetimi ile mali denetimi
kapsayan düzenlilik denetiminin genel
kabul görmüş kavramlar ve yaklaşımlar
çerçevesinde özümsenmesi için pilot
çalışmalar yürütülecek, gerekli bilgi
transferi yapılacak ve uzman desteği
sağlanacaktır.
1.3
Düzenlilik denetiminin etkili şekilde
yerine getirilebilmesi için Anayasa ve
yasalarda verilen yetkiler kullanılacak
ve ihtiyaç halinde bu yetkilerin
genişletilmesi yolunda çaba
harcanacaktır.
1.4
Yargılama faaliyetlerinin hızlı, adil,
etkin ve ekonomik sonuç üreten bir
yapıya kavuşturulması için gerekli
hukukî ve
kurumsal düzenlemeler
yapılacaktır.
Sayıştay Strateji Bildirimi
2000-2004
9
Stratejiler
1.5
İdarenin başında yönetici durumunda
bulunan kişilerin sorumlulukları için
hukukî zemin hazırlanmaya
çalışılacaktır.
1.6
Sayıştay yargısına ilişkin bir usul
kanununun bulunmamasının yarattığı
olumsuzlukların giderilmesine
çalışılacaktır.
Sayıştay Strateji Bildirimi
2000-2004
10
Stratejik
Amaç 2
Çağdaş Denetim
Uygulamalarını Yerleştirme
ve Kökleştirme
Stratejiler
2.1
Sayıştay denetim standartları ve meslek
ahlak kuralları belirlenecek ve yürürlüğe
konulacaktır.
2.2
Yüksek denetimi Avrupa Birliği
standartları na uyumlaştırma yönünde
gerekli adımlar atılacaktır.
2.3
Performans denetimleri uluslararası
standartlara uygun olarak, yabancı
uzman desteği sağlanarak ve bu alana
özgü iyi uygulama örneklerinden
gerektiği şekilde yararlanılarak
yaygınlaştırılacaktır.
2.4
Düzenlilik ve performans denetimlerine
özgü el kitapları ve rehberler
kurumumuzun yapısı, işleyişi, ülkemizin
şartları ve ihtiyaçları ile iyi uygulama
örnekleri göz önünde bulundurularak
hazırlanacaktır.
Sayıştay Strateji Bildirimi
2000-2004
11
Stratejiler
2.5
Denetim yönetiminde kaynak
planlanması, kaynakların verimli bir
biçimde kullanılması ve üretkenliğin en
üst düzeye çıkarılması anlayışının ve
stratejik planlama yaklaşımının gruplar
ve ekipler düzeyinde hayata geçirilmesi
için gerekli adımlar atılacaktır.
2.6
Genel Uygunluk Bildirimleri ve eki
raporların parlamenter denetimin
isterlerine daha uygun hale getirilmesi
çabalarırdürülecektir.
2.7
Faaliyetlerin üst düzey standartlara
uygun şekilde yürütülmesi ve faaliyetler
sonucunda ortaya çıkan ürünlerin
TBMM’ne veya diğer ilgili kurum ve
kuruluşlara veyahut sorumlulara
vaktinde ulaştırılması için bir Kalite
vence Sistemi
oluşturulacaktır.
2.8
Denetlenen kurum ve kuruluşlarla
ilişkiler çağdaş denetim anlayışının
isterlerine göre karşılıklıven, saygı,
diyalog ve anlayış temelinde kurulacak ve
geliştirilecektir.
Sayıştay Strateji Bildirimi
2000-2004
12
Stratejik
Amaç 3
Parlamento ve Kamuoyu ile
İlişkileri Geliştirme
Stratejiler
3.1
Parlamento ve kamuoyu ile ilişkilerin
geliştirilip güçlendirilmesinenelik
temel yaklaşımlar belirlenecek ve bu
ilişkilerinin eşgüdüm içinde yürütülmesi
sağlanacaktır.
3.2
Sayıştay raporlarının Parlamentoda
gerektiği biçimde ele alınmasını ve
sonuçlandırılmasını sağlamak amacıyla
TBMM İçtüzüğünde değişiklik
yapılmasına yönelik girişimlerde
bulunulacaktır.
3.3
Kurum faaliyetleri ve sunulan hizmetler
hakkında Parlamento ve kamuoyunun
yeterince bilgilenmesini sağlamaya ve
onların ihtiyaçlarını ve eğilimlerini
belirlemeye yarayan mekanizmalar
oluşturulacaktır.
Sayıştay Strateji Bildirimi
2000-2004
13
Stratejik
Amaç 4
Hizmet İçi Eğitime
Süreklilik Kazandırma ve
Meslekî Gelişimi Özendirme
Stratejiler
4.1
Hizmet içi eğitim meslek ve yönetim
mensuplarının tümünü kapsayacak
şekilde tasarlanacak ve gerekli
nitelikleri taşıyan herkese ık olması
sağlanacaktır.
4.2
Hizmet içi eğitim Kurum Strateji Planı
ile uyumlu yıllık hedeflere göre
programlanıp yürütülecektir.
4.3
Başta INTOSAI olmak üzere
uluslararası organizasyonların ve diğer
yüksek denetim kurumlarının
birikimlerinden ve düzenledikleri kurs,
seminer ve benzeri eğitim
etkinliklerinden gerektiği şekilde
yararlanılacaktır.
4.4
Yurt içinde yükseköğretim
kurumlarının ve uzman kuruluşların
elemanlarının hizmet içi eğitime
katkıları sağlanacaktır.
4.5
Mensupların Sayıştay denetimini
ilgilendiren konularda yurt içindeki ve
dışındaki yükseğretim
kurumlarının
lisansüstü programlarına katılmaları
özendirilecektir.
Sayıştay Strateji Bildirimi
2000-2004
14
Stratejiler
4.6
Başka kurumlar veya organizasyonlar
tarafından yurt içinde ve dışında
düzenlenen kongre, sempozyum,
seminer, toplantı vb. etkinliklere
mensuplarımızın katılı mlarını sağlama
ve özendirme geleneği sürdürülecektir.
4.7
Bilgi ve görgü artırma bağlamında
meslek mensuplarının yabancı ülkelerin
mali sistemleri ile yüksek denetim
kurumlarının faaliyetlerini tanımak ve
uygulama örneklerini yerinde gözlemek
amacıyla yurt dışına gönderilmesi
sürdürülecektir
.
4.8
Meslek mensuplarının yurt içindeki ve
dışındaki kurumlarda ve
organizasyonlarda (uluslararası denetim
organizasyonlarındakiler başta olmak
üzere) görev almaları ve bu yolla
birikimlerini zenginleştirmeleri teşvik
edilecektir.
4.9
Hizmet içi eğitim programlarının
hazırlanmasında çağdaş denetim metot
ve tekniklerinin gereklilikleri dikkate
alınacaktır.
4.10
Kurum içinden eğitici olarak
görevlendirileceklerin, öncelikli olarak
eğitimden geçirilmeleri sağlanacaktır.
Sayıştay Strateji Bildirimi
2000-2004
15
Stratejik
Amaç 5
Bilişim Teknolojisinden
Yararlanma İmkânlarını
Artı rma
Stratejiler
5.1
Bilişim Teknolojisinin organizasyonuna,
yönetimine, geliştirilmesine,venliğine
ve satın alımına ilişkin politika ve
stratejiler tespit edilecektir.
5.2
Kurum içi ve kurum dışı iletişim ağ
sistemleri ile ofis otomasyon sisteminin
kurulması ve etkin biçimde işletilmesi
sağlanacak ve gerekli yazılım ve
donanımların temini çalışmaları
gerçekleştirilecektir.
5.3
Bilgi İşlem Merkezinin kapasitesi
mevcut ve gelecekteki teknoloji
ihtiyaçlarını karşılayacak tarzda
artırılacak ve bilişim teknolojisinin
gerektirdiği teknik hizmetleri yürüten
personelin eğitim ihtiyaçları tespit edilip
eğitim programları uygulamaya
konulacaktır.
5.4
Bilgisayar destekli denetim teknikleri ile
bilgisayarlaştırılmış ortamların
denetimine ilişkin tekniklerin
özümsenmesi için uluslararası
kuruluşların ve diğer yüksek denetim
kurumlarının bu
alandaki birikimleri ve
paket eğitim programları dikkate
alınarak gerekli eğitim çalışmaları ve
pilot uygulamalar gerçekleştirilecektir.
Sayıştay Strateji Bildirimi
2000-2004
16
Stratejik
Amaç 6
Kurum Yönetimini
Güçlendirecek Sistemler
Oluşturma
Stratejiler
6.1
Stratejik plan anlayışının yerleştirilmesi
ve bu anlayı şın Kurum çalışmalarının
ayrılmaz bir parçası haline getirilmesi
nündeki çabalar sürdürülecektir.
6.2
Etkin işleyen bir İç Kontrol Sistemi
oluşturulacaktır.
6.4
netim Bilgi Sistemi kurulmasıin
gerekli adımlar atılacaktır.
6.3
İnsan Kaynaklarınetimi
oluşturulmasınünde gerekli
çalışmalar başlatılacaktır.
Sayıştay Strateji Bildirimi
2000-2004
17
Stratejik
Amaç 7
Kurumsal İşleyişe Etkinlik
Kazandırma
Stratejiler
7.1
Başkan vekilliği veya yardı mcılığı
kadrolarının ihdas edilmesi ve mevcut
genel sekreter yardımcılığı kadrolarının
sayısının artırılması amacı yla yasa
değişikliği yapılması girişiminde
bulunulacaktır.
7.2
Grup ve ekip şefleri ile denetçilerin ve
her kademedeki yönetim mensubunun
görevleri, yetkileri ve sorumlulukları
ıkça belirlenecek ve birbirleriyle ve
Başkanlıkla olan ilişkileri yeniden
zenlenecektir.
7.3
İnceleme gruplarının ve ekiplerinin
görev alanlarının yeni denetim
yaklaşımları da dikkate alınarak
yeniden belirlenecektir.
7.4
İnsan Kaynakları ve Hizmet İçi Eğitim
Yönlendirme Kurulu oluşturulacaktır.
7.5
Mevcut Personel Müdürlüğü insan
kaynakları yönetimine ilişkin
politikaları yaşama geçirecek bir yapıya
ve olanaklara kavuşturulacaktır.
7.6
Hizmet içi eğitim birimi kurulacaktır.
7.7
Kapasite artışına paralel olarak Bilgi
İşlem Merkezi yeniden organize
edilecektir.
Sayıştay Strateji Bildirimi
2000-2004
18
Stratejik
Amaç 8
Sayıştayın Denetim Alanına
Getirilen Sınırlamaların
Kaldırılması Yönünde
Girişimlerde Bulunma
Stratejiler
8.1
Ayrıntılı bir çalışma yapılarak Sayıştay
denetiminin dışında kalan kurumlar ve
alanlar parasalyüklükleri de dahil
olmak üzere belirlenecektir.
8.2
INTOSAI’in, diğer uluslararası
organizasyonların ve denetim alanları
konusundaki yaklaşımları derlenecek ve
diğer yüksek denetim kurumlarının
denetim kapsamıısından durumları
tespit edilecektir.
8.3
Yasama Organı üyeleri ve kamuoyu
belli kurumların ve alanların Sayıştay
denetimi dışında kalmasının mahsurları
konusunda aydınlatılacaktır.
8.4
Yasal düzenlemelerle denetim alanına
getirilen sınırlamaların kaldırılması ve
koşullar elverdiği ölçüde, denetim
alanının Lima Deklarasyonunda yer
alanlar başta olmak üzere INTOSAI
tavsiye kararlarına uygun bir biçimde
Anayasada ifadesini bulması ve
Sayıştaya yasalardaki aykırılıkları
Anayasa Mahkemesine götürme yetkisi
verilmesi yönünde girişimlerde
bulunulacaktır.