Kamu İdaresi Türü Belediyeler ve Bağlı İdareler
Yılı 2015
Dairesi 6
Karar No 393
İlam No 44
Tutanak Tarihi 17.11.2016
Kararın Konusu Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar



Yükseköğrenim Öğrencilerine Sosyal Yardım Adı Altında Nakdi Yardım Yapılması.

Denetçi tarafından, …. Belediyesi tarafından yükseköğrenim öğrencilerine mevzuata aykırı olarak sosyal yardım adı altında nakdi yardım yapılması sonucu kamu zararına neden olunduğu iddia edilmişse de;

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun,

“Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14’üncü maddesinde; “Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla;

a) İmar, su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel alt yapı; coğrafî ve kent bilgi sistemleri; çevre ve çevre sağlığı, temizlik ve katı atık; zabıta, itfaiye, acil yardım, kurtarma ve ambulans; şehir içi trafik; defin ve mezarlıklar; ağaçlandırma, park ve yeşil alanlar; konut; kültür ve sanat, turizm ve tanıtım, gençlik ve spor; sosyal hizmet ve yardım, nikâh, meslek ve beceri kazandırma; ekonomi ve ticaretin geliştirilmesi hizmetlerini yapar veya yaptırır. …

…”,

“Belediye başkanının görev ve yetkileri” başlıklı 38’inci maddesinde;

“…

n) Bütçede yoksul ve muhtaçlar için ayrılan ödeneği kullanmak, engellilere yönelik hizmetleri yürütmek ve engelliler merkezini oluşturmak,

…” ,

“Belediyenin giderleri” başlıklı 60’ncı maddesinde;

“…

i) Dar gelirli, yoksul, muhtaç ve kimsesizler ile engellilere yapılacak sosyal hizmet ve yardımlar,

...”,

hükümleri yer almaktadır.

5102 sayılı Yükseköğrenim Öğrencilerine Burs Kredi Verilmesine İlişkin Kanun’un “Burs ve kredilerin verilmesi” başlıklı 2’nci maddesiyle, burs ve kredilerin tek elden yapılması amaçlanmış olup, Anayasa Mahkemesi madde metninde yer alan “… (belediyeler hariç) …” ibaresini iptal etmiştir. İptal kararının gerekçesinde; mükerrerliğin önlenmesi, adil ve dengeli bir dağılımın sağlanarak, daha çok sayıda öğrenciye ulaşılması amacıyla burs ve kredilerin tek elden verilmesi esasına dayanan bir sistemin oluşturulmasının amaçlandığı, belirtilmiştir.

Bu Kanun’la yapılan düzenlemenin amacından ve Anayasa Mahkemesinin iptal gerekçesinden de anlaşılacağı üzere, burs veya kredi gibi belirlenmiş periyotlarla ve miktarlarla yükseköğrenim öğrencilerine sağlanan yardımlar kastedilmektedir.

Somut olayda olduğu gibi, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun yukarıda yer verilen 14/a, 38/n ve 60/i maddeleri kapsamında maddi durumu iyi olmayan ailelerin yükseköğrenime devam eden çocuklarına yapılan nakdi sosyal yardım, 5102 sayılı Kanunun 2’nci maddesi kapsamındaki sınırlamalarla değerlendirilemeyecektir.

Bu itibarla, maddi durumu iyi olmayan aile ve öğrencilerin koşullarının birlikte dikkate alınarak yükseköğrenime devam eden öğrencilere yapılan nakdi sosyal yardım ödemelerinin “kamu zararı” olarak nitelendirilmesi hakkaniyet ölçüleriyle bağdaşmayacaktır.

Bu itibarla sorgu konusu edilen toplam ….. TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına,

(Üye … ve Üye ….’ın “5102 sayılı Yükseköğrenim Öğrencilerine Burs Kredi Verilmesine İlişkin Kanunun “Burs ve kredilerin verilmesi” başlıklı 2’nci maddesinde;

“Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu; yurt içinde yükseköğrenim gören ve bu Kanuna göre çıkarılacak yönetmeliklerle belirtilen usul ve esaslar dâhilinde yeterlikleri ve ihtiyaçları tespit edilen öğrencilere burs-kredi verebilir.

Genel bütçeli daireler, katma bütçeli idareler, kamu iktisadî teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkları, bütçenin transfer tertibinden yardım alan kuruluşlar, il özel idareleri ve bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmeler, özel bütçeli kuruluşlar, özelleştirme kapsam ve programına alınmış, hisselerinin yarısından fazlası kamuya ait olan özel hukuk hükümlerine tâbi kuruluşlar, fonlar, döner sermayeler, kamu bankaları, kanunlarla veya kanunların verdiği yetkiye dayanılarak kurulan kurumlar ile kurul/üst kurullar ve diğer tüm kamu kurum ve kuruluşları (belediyeler hariç) (İptal ibare: Anayasa Mah.nin 20/11/2008 tarihli ve E.2004/24, K.2008/165 sayılı kararı ile.) birinci fıkrada belirtilen yüksek öğrenim öğrencilerine burs, kredi ve nakdî yardım adı altında herhangi bir ödeme yapamazlar; ilgili mevzuatları gereği burs, kredi verilmesini öngördükleri yüksek öğrenim öğrencilerini, Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumuna bildirirler.

…” hükmü yer almaktadır.

Ancak Anayasa Mahkemesi 5102 sayılı Kanun’un 2’nci maddesi ikinci fıkrasındaki “... (belediyeler hariç) ...” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiş olup, iptale ilişkin gerekçeli kararı, 10.03.2009 tarih ve 27165 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır. Bu karara göre Belediyelerin yükseköğrenim öğrencilerine burs ödemesinde hukuka uygunluk yoktur.

Sonuç olarak, belediye bütçesinden yükseköğrenim öğrencilerine “birleştirilmiş sosyal yardım” adı altında da olsa, burs niteliği taşıyan nakdi yardım yapılması dolayısıyla neden olunan kamu zararının sorumlularına ödettirilmesine karar verilmesi gerekir.” şeklindeki ayrışık görüşlerine karşı)

oy çokluğuyla karar verildi.