Kamu İdaresi Türü Belediyeler ve Bağlı İdareler
Yılı 2017
Dairesi 6
Karar No 592
İlam No 29
Tutanak Tarihi 4.12.2018
Kararın Konusu İş Mevzuatı ile İlgili Kararlar



Aile yardımı ödemelerinden Sosyal güvenlik primi kesintisi hesaplanmaması

Denetçi sorgusunda yer alan … Belediyesinde çalışan işçilere; … Sendikası (…) ile 15.07.2016 tarihinde imzalanan Toplu İş Sözleşmesi uyarınca yapılan aile yardımı ödemelerinden, sosyal güvenlik primi kesintisi hesaplanıp Sosyal Güvenlik Kurumuna yatırılmaması sonucu kamu zararına neden olunduğu iddiasına ilişkin olarak dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;

Mezkur Toplu İş Sözleşmesi’nin 30’uncu maddesinde; “Toplu iş sözleşmesi kapsamında çalışan sendika üyesi evli ve eşi çalışmayan işçilere aile yardımı olarak, Devlet Memurlarına ödenen aile yardımı miktarı net olarak ödenir.” denilmiştir.

Devlet memurlarına ödenen aile yardımı ödeneği her ne kadar 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 203’üncü maddesi gereği sosyal güvenlik primi kesintisi açısından müstesna tutulmuşsa da işçilere yapılan aile yardımı ödemelerinin istisna edilen kısmı hariç prime esas kazanca dahil edilmesi gerekmektedir.

Zira; 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 11, 12, 80, 86, 88 ve 90’ıncı maddeleri ve Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğine dayanılarak hazırlanarak 01.09.2012 tarih ve 28398 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İşveren Uygulama Tebliği’nin “Aile Zammı (Yardımı)” başlıklı 7.7.3 maddesinde;

“Sigortalılara aile zammı adı altında yapılacak ödemelerin, sigortalının hizmet akdinin devam etmesi şartıyla fiilen çalışmasının olup olmadığı üzerinde durulmaksızın, sigortalının eşinin Kanuna tabi zorunlu sigortalı olmayı gerektirecek şekilde çalışmaması ve Kurumdan gelir veyahut aylık almaması durumunda, 16 yaşından büyükler için belirlenen aylık asgari ücretin %10'u oranındaki tutar aylık prime esas kazançların hesaplanmasında dikkate alınmayacaktır.

Bu durumda, aile zammı adı altında yapılan ödemelerden prime esas kazanca dahil edilecek tutar;

Brüt Aylık Asgari Ücret X % 10 = İstisna Tutarı,

Ödenen Aile Zammı – İstisna Tutarı = Prime Esas Kazanca Dâhil Edilecek Aile Zammı,

Formülü vasıtasıyla hesaplanacaktır.”

denilmiştir.

Buna göre; Toplu İş Sözleşmesi’nde işçilere net olarak yapılacağı belirtilen ödemeler dolayısıyla belediye tarafından Sosyal Güvenlik Kurumuna yatırılması gereken prim tutarının brüt tutar üzerinden (istisna edilen tutar düşülerek) yukarıda yer alan formül üzerinden hesaplanması gerekmektedir. Ancak yapılan incelemede; …Belediyesinde çalışan işçilere yapılan aile yardımı ödemeleri dolayısıyla … TL tutarındaki sosyal güvenlik primi hesaplaması yapılmadığı tespit edilmiştir.

Bununla birlikte, sorumlular tarafından gönderilen savunma ve eki belgelerden söz konusu Sosyal Güvenlik Priminin ilgililer bazında hesaplamasının yapılıp, … Belediyesince … tarihinde verilen Sosyal Güvenlik bildirimlerine esas olmak üzere …Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünce düzenlenen … tarihli işyeri hizmet listeleri ve tahakkuk fişlerine eklenerek beyan edildiği anlaşıldığından, sorgu konusu husus hakkında ilişilecek husus bulunmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.