Kamu İdaresi Türü Belediyeler ve Bağlı İdareler
Yılı 2017
Dairesi 6
Karar No 636
İlam No 130
Tutanak Tarihi 21.2.2019
Kararın Konusu İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar



Gecikme Cezası Kesintisi Yapılmaması

…..Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğünce açık ihale usulü ile ihale edilen “…. Hizmet Binası Yapım İşi”nde yüklenici …. Ltd. Şti.’ne Yapım İşleri Genel Şartnamesi, İdari Şartname ve Sözleşme hükümlerine aykırı olarak süre uzatımı verilmesi sonucu bu süreler için kesilmesi gereken gecikme cezasının kesilmediği görülmüştür.

Yüklenici ile idare arasında …. tarihinde imzalanan sözleşmede işin süresi 800 gün, işin bitim tarihi ise …. olarak belirlenmiştir. Çeşitli tarihlerde verilen süre uzatım kararlarıyla işin bitim tarihi …. olarak belirlenmişken idare …. tarihli ve ….. sayılı kararla yüklenicinin talebine cevaben yoğun geçen kış şartlarını dikkate alarak 72 gün ek süre vermiş ve iş bitim tarihini …. olarak yeniden belirlemiştir. Daha sonra çeşitli tarihlerde verilen süre uzatımları sebebiyle iş …. tarihine kadar uzamıştır.

Söz konusu işe ilişkin Sözleşmenin “Süre Uzatımı Verilebilecek Haller ve Şartları” başlıklı 18 inci maddesinde;

“18.1. Süre uzatımıyla ilgili hususlarda Yapım İşleri Genel Şartnamesi uygulanır.”

denilmektedir.

Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “İşin Süresi ve Sürenin Uzatılması” başlıklı 29’uncu maddesinde;

“(1)İşin, sözleşmesinde belirlenen zamanda tamamlanıp geçici kabule hazır hale getirilmemesi durumunda gecikilen her gün için sözleşmesinde öngörülen gecikme cezası uygulanır.

(2) Mücbir sebepler nedeniyle süre uzatımı verilebilecek haller aşağıda sayılmıştır:

a) Doğal afetler.

b) Kanuni grev.

c) Genel salgın hastalık.

ç) Kısmi veya genel seferberlik ilanı.

d) Gerektiğinde Kamu İhale Kurumu tarafından belirlenecek benzeri diğer haller.

(3) İkinci fıkrada belirtilen hallerin mücbir sebep olarak kabul edilmesi ve Yükleniciye süre uzatımı verilebilmesi için, mücbir sebep olarak kabul edilecek durumun;

a) Yüklenicinin kusurundan kaynaklanmamış olması,

b) Taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte olması,

c) Yüklenicinin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemesi,

ç) Mücbir sebebin meydana geldiği tarihi izleyen yirmi gün içinde Yüklenicinin İdareye yazılı olarak bildirimde bulunması,

d) Yetkili merciler tarafından belgelendirilmesi,

zorunludur.

…,

(9) İşin tamamlanması için sözleşmesinde tespit edilen tarih veya süre haricinde başkaca kayıt bulunmayan işlerde, havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmayan devresi ile resmi tatil günleri göz önünde tutularak iş bitim tarihi veya süresi belirlenmiş sayılacağından, yüklenici, çalışmadığı bu gibi günleri öne sürerek süre uzatılması isteğinde bulunamaz. Ancak süre uzatımlarında, yapılacak işin özelliğine göre çalışılamayacak günler de dikkate alınarak verilecek süre belirlenir.”

hükmü yer almaktadır.

Sözleşmenin “Gecikme Halinde Uygulanacak Cezalar ve Sözleşmenin Feshi” başlıklı 25’inci maddesinde ise;

“25.1. Bu sözleşmede belirtilen süre uzatımı halleri hariç, Yüklenicinin sözleşmeye uygun olarak işi süresinde bitirmediği takdirde en az 10 gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikme cezası uygulanır.

25.2. Yüklenicinin sözleşmeye uygun olarak işi süresinde bitirmediği takdirde, gecikilen her gün için sözleşme bedelinin %0,03(Onbindeüç) oranında gecikme cezası uygulanır”

hükmü bulunmaktadır.

Bahsi geçen işin süresi veya bitiş tarihi havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmayan devresi dikkate alınarak belirlenlenmiştir. Hava şartları sebebiyle süre uzatımı verilmesi mümkün değildir.

…. tarih ve …. sayılı yazıda “İlgi tarih ve dilekçenizde İlçemiz …..Mahallesi ….ada …. parsel nolu taşınmaz üzerinde yapımı devam eden Ticaret ve Sosyal Hizmet Binası İnşaatı ile ilgili süre uzatımı talebiniz değerlendirilmiş olup yoğun geçen kış şartları göze alınarak iş bitiş süresinin …. tarihine uzatılması uygun görülmüştür.” denilerek süre uzatım kararı Belediye Başkanı ….. tarafından verilmiştir.

Dairemizce sorumluluğa ilişkin yapılan değerlendirmede; süre uzatım kararı Belediye Başkanı oluru ile verildiğinden meydana gelen gecikmeden Belediye Başkanı tek başına sorumlu olacaktır. Muhasebe Yetkilisi ile Diğer Gerçekleştirme Görevlilerinin ise sorumluluğu bulunmamaktadır.

Sorumlular savunmalarında özetle; doğal afet niteliğinde bir olay meydana geldiğini, Ocak-Şubat-Mart dönemi hava koşullarının önemli ölçüde menfi olduğu için işin teknik anlamda devamının imkansız olduğunu ve süre uzatılmasının kaçınılmaz olduğunu, süre uzatımı verilmemesi halinde, yükleniciye fiyat farkı verilmesi gibi bir zorunluluk ortaya çıkacağını ve kamunun daha fazla maliyete katlanacağını ifade etmişlerse de;

7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun’un 1’inci maddesinde afetler deprem (yer sarsıntısı), su baskını, yer kayması, kaya düşmesi, çığ, tasman vb. olarak sayıldığından sorumlularca ileri sürülen hava durumu ve yağışların doğrudan doğal afet olarak nitelendirilmesi mümkün değildir. Mücbir sebep olarak ileri sürülen aşırı yağışa ilişkin Orman ve Su İşleri Bakanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğünden temin edilmiş olan belgede aylık yağış miktarları yer almakla birlikte sel felaketi yaşandığına dair bir bilgi edinilememiştir. Ayrıca doğal afete ilişkin resmi makamlardan verilen herhangi bir karar veya yazı da gönderilmemiştir.

Yüklenici ile imzalanan Sözleşmenin 9’uncu maddesinin birinci bendinde sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 10 gün içinde Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümlerine göre yer teslimi yapılarak işe başlanacağı, ikinci bendinde ise yüklenicinin taahhüdünü işyeri teslim tarihinden itibaren 800 gün içinde tamamlayarak geçici kabule hazır hale getirmek zorunda olduğu ve sürenin hesaplanmasında havanın fen noktasından çalışılmayan dönemi ile resmi tatil günleri dikkate alındığından bu nedenle ayrıca süre uzatımı verilemeyeceği hüküm altına alınmıştır. Dolayısıyla ihale dokümanlarında işin süresinin bu hükümlere göre belirleneceği yer aldığından, yüklenicinin bu hususu işe teklif verirken gözetmesi ve basiretli bir tacir gibi davranması gerekmektedir. Mücbir sebep vuku bulmuş olsa dahi, yüklenicinin kendi kusuru olmasa da, mücbir sebebi destekleyen bir belge sunulmadığından bu sebeple süre uzatımı verilmesi mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.

Ayrıca Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “İşin Süresi ve Sürenin Uzatılması” başlıklı 29’uncu maddesinde, işin süresinin belirlenmesinde havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmayan günler ve resmi tatil günleri dikkate alındığından yüklenicinin çalışmadığı bu gibi günleri öne sürerek süre uzatımı talebinde bulunamayacağı belirtilmiştir. Yüklenicinin talebini ….. tarihinde yaptığını ve idarenin süre uzatımını ….. verdiğini göz önüne aldığımızda süre uzatımına gerekçe gösterilen ayların Bakanlıkça belirlenen havanın fen noktasından çalışılmayan günler kapsamında bulunduğu ve bu dönem için hava şartlarından dolayı süre uzatımı verilmesinin mümkün olmadığı açıktır.

Ayrıca Yüklenici ile imzalanan Sözleşmenin 14’üncü maddesinin ikinci bendinde yükleniciye fiyat farkı verilemeyeceği ancak mücbir sebep veya idarenin kusuru nedeniyle işin bitim tarihinin süre uzatımı verilmek suretiyle uzatılması halinde fiyat farkı ödenebileceği belirtilmiş olup münhasıran bu durumlar dışında fiyat farkı verilmesi mümkün olamayacağı için kamunun daha fazla külfete katlanması da söz konusu olmayacaktır.

Yukarıda açıklandığı üzere, mevzuat hükümlerine aykırı olarak süre uzatımı kararı verilmesi ve gecikme cezası kesilmesi gereken 72 gün için gecikme cezasının uygulanmaması sonucu neden olunan kamu zararı tutarı …..TL’nin süre uzatım kararını veren Harcama Yetkilisi (Belediye Başkanı) …..’a münferiden ödettirilmesine oy birliğiyle karar verildi.