Kamu İdaresi Türü Belediyeler ve Bağlı İdareler
Yılı 2010
Dairesi 6
Karar No 653
İlam No 229
Tutanak Tarihi 11.4.2019
Kararın Konusu İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar



İmalat bedelleri ve kesin teminat

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi ve Üst Yönetici (Belediye Başkanı) … ile Harcama Yetkilisi (Kaplıca İşletme Müd. V) …’nın duruşma sırasındaki sözlü savunmalarının dinlenmesi sonucunda;

…İşi ile ilgili olarak;

A)- Denetçi sorgusunda … Tesislerinin alt kiracı…’den uzlaşma yoluyla geri alınması sırasında bu Şirket ortağı…’ya imalat bedeli karşılığı olarak sözleşme hükümlerine aykırı ödeme yapılması sonucunda …-TL tutarında kamu zararına neden olunduğu iddia edildiği görülmüşse de; bahse konu Sosyal Tesislerin alt kiracıya kiraya verilmesine ilişkin Ek Sözleşme’nin 1’inci maddesinde, ihale dokümanını oluşturan bütün teknik şartname, idari şartname ve ihale sözleşmesinin alt yüklenici için de geçerli olduğu hükme bağlanmış olup, Söz konusu İşin İdari Şartnamesi’nin 9’uncu maddesinin birinci fıkrasında da, “Yapılacak her türlü masraf ihaleyi alana aittir. Ekte (EK-1) sunulan mahal listesinde belirtilen işlerin yapılması ve malzemelerin alınması şarttır.…” denildikten sonra son cümlesinde, “Yapılacak işler ile kullanılacak olan malzemelerin sökülemeyecek sabit demirbaş olanları kira bitiminde belediyeye devredilecek, taşınabilir olanları ise ihaleyi alan tarafından istemesi halinde götürülebilecektir.” denilerek asıl ve alt yükleniciler tarafından alınan taşınabilir nitelikteki demirbaş malzemelerin kira bitiminde götürülebileceği belirtilmiştir.

Bahse konu Tesisin uzlaşma yoluyla geri alınması üzerine alt yükleniciye yapılan …-TL tutarındaki ödemenin büyük bir kısmı da İdari Şartname’nin zikredilen hükmü uyarınca götürme hakkı bulunan taşınabilir nitelikteki malzemeler karşılığında yapılan ödemeden oluşmaktadır.

Her ne kadar bu ödeme, kısmen de olsa sabit demirbaş niteliğinde olan imalatlar karşılığı yapılan ödemeyi de kapsamakta ise de, İdari Şartname’nin zikredilen hükmünde sabit demirbaşların kira süresinin bitiminde belediyeye devredileceği hükme bağlanmıştır. Kira süresi de 10 yıl olup, henüz bu süre dolmadan 5’inci yılın sonunda EK Sözleşme uzlaşma yoluyla feshedilmiştir. Bu durumda sabit demirbaş niteliğinde olan imalatlar karşılığında yapılan ödemenin de hukukun temel ilkesi olan hakkaniyet ilkesi gereği, geriye kalan 5 yıllık kira süresindeki kullanım bedeli karşılığı olarak kabul edilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.

Açıklanan gerekçelerle, …Tesislerinin alt kiracı..’den uzlaşma yoluyla geri alınması sırasında belediyece teslim alınan imalatlar karşılığında yapılan, mevzuatına uygun olduğu anlaşılan sorgu konusu …-TL tutarındaki ödeme hakkında ilişilecek husus bulunmadığına 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle,

B)- Denetçi sorgusunda, yukarıdaki bentte adı belirtilen alt kiracının söz konusu Tesisi sözleşme hükümlerine aykırı olarak işletmesi nedeniyle üst yüklenici ile olan kira sözleşmesinin tek taraflı olarak feshedilip kesin teminatın gelir kaydedilmesi gerekirken, alt kiracı ile karşılıklı anlaşma yoluyla Ek Sözleşme’nin feshi yoluna gidilmesi sonucunda …-TL tutarında kamu zararına neden olunduğu iddia edilmiş ise de; İhale Sözleşme’nin 22 ve Ek Sözleşme’nin 2’nci maddesi hükümleri uyarınca kesin teminatın gelir kaydedilebilmesi için üst yüklenici ile akdedilen İhale Sözleşmesi’nin tek taraflı olarak feshedilmesi gerekir.

Oysa somut olayda, üst Yüklenici olan …A.Ş. ile Belediye arasında akdedilen İhale Sözleşmesi Belediye menfaati dikkate alınarak feshedilmemiştir. Kesin teminatın gelir kaydedilmesinin temel şartı olan, idarece sözleşmenin tek taraflı olarak feshi gerçekleşmeden de kesin teminat gelir kaydedilemez.

Kaldı ki bahse konu Sosyal Tesislerin alt kiracıya kiraya verilmesine ilişkin Ek Sözleşme’nin 1’inci maddesinde, ihale dokümanını oluşturan bütün teknik şartname, idari şartname ve ihale sözleşmesinin alt yüklenici için de geçerli olduğu hükme bağlanmış olup, İhale Sözleşmesi’nin 23’üncü maddesinde de “Mücbir sebeplerden ve şartnamede yazılı hallerin oluşmasından dolayı İdare sözleşmeyi tek taraflı olarak feshedebilir. Sözleşmenin feshedilmesi halinde, hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilerek kesin teminat Belediye bütçesine irad kaydedilir.” denildikten sonra son cümlesinde “Ancak Belediye Encümenin veya Belediye Meclisinin kararı ile karşılıklı anlaşma ile sözleşme iki taraflı olarak fesh edilir ise teminat iade edilebilir.” denilerek Belediye Encümenin veya Belediye Meclisinin kararı ile karşılıklı anlaşma ile sözleşmenin feshedilebileceği ve bu halde teminatın iade edilebileceği belirtilmiştir.

Somut olayda da Belediye Meclisinin 05.01.2010 tarihli ve 01 sayılı kararı ile Ek Sözleşme karşılıklı anlaşma yoluyla feshedilmiştir. Dolayısıyla bu açıdan da kesin teminatın gelir kaydedilmesi mümkün değildir.

Açıklanan gerekçelerle, söz konusu işe ilişkin kesin teminatın gelir kaydedilmemesinde mevzuata aykırılık bulunmadığından sorgu konusu …-TL için ilişilecek husus bulunmadığına 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle,

Karar verildi.