Kamu İdaresi Türü Belediyeler ve Bağlı İdareler
Yılı 2018
Dairesi 6
Karar No 718
İlam No 60
Tutanak Tarihi 21.1.2020
Kararın Konusu Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar



Kiraya Verilen Gayrimenkulün Elektrik, Su, Doğalgaz, Telefon ve İnternet Abonelik Tüketim Bedellerinin Belediye Bütçesinden Ödenmesi ve Alt Kira Sözleşmesi Yapılması

…. tarih ve …. sayılı Belediye Meclis Kararı ile …. olarak adlandırılan …. m2’lik kullanım alanı bulunan gayrimenkulün 10 yıllığına kiraya verilmesine karar verilmiştir. Bu karar doğrultusunda …. tarihinde “…. Kiralama İşi” için ilana çıkılmış ve ilan …. tarih ve …. sayılı Resmi Gazetede yayımlanmış, ihale tarihi ise …. olarak belirlenmiştir.

Mali Hizmetler Müdürlüğünce sunulan, ….. m2 kullanım alanı olan ….işletmesinin KDV hariç Brüt gelirin %5 + KDV (Yıllık Minimum …. TL + KDV ) (Tahmini yıllık brüt ciro …. TL’dir) 1 yıllık muhammen bedelle ihale edilmesi hususu …. tarih …. sayılı onay belgesi Belediye Başkanınca onaylanmıştır.

….. tarih ve …. sayılı encümen toplantısında “İhaleye yeterli katılım olmadığından onbeş (15) gün süreyle pazarlığa bırakılmasına” oybirliği ile karar verilmiş ve encümen üyelerince aynı gün tutanak tutulmuştur. …. tarihinde Belediye Encümeni pazarlığa bırakılan ….’nin kiralanması için toplanmış, ….sayılı encümen kararı ile …., … Hizmetleri AŞ’ye bir yıllık kira muhammen bedeli KDV hariç Brüt Gelir/Cironun %5,1 +KDV (yıllık min. …. TL + KDV) (Tahmini yıllık brüt ciro …. TL + KDV’dir) bedelle, 01 Kasım 2027 tarihine kadar kiraya verilmesine ve karar örneğinin gereği için dosyaları ile birlikte Mali Hizmetler Müdürlüğüne tevdiine oy birliği ile karar verilmiştir.

….. tarih ve …. sayılı yazı ile ihale üzerine kalan şirket ile belediye arasında kira mukavelesi imzalamaya belediye adına Mali Hizmetler Müdürü yetkilendirilmiştir. Bunun üzerine …. tarihinde …. Hiz. A.Ş. ile Belediye arasında kira başlangıcı olarak 16.11.2017 bitiş tarihi olarak ise 01.11.2027 olmak üzere mukavele imzalanmıştır.

Kiralama İhalesi Özel Şartnamesinin “Vergi Resim Ve Harçlarla Sözleşme Giderlerinin Kimin Tarafından Ödeneceği” başlıklı 13’ncü maddesinde “Binanın yapı kullanma izin belgesi tarihinden itibaren kiracı işyerinde kullanacağı elektrik su ve çevre temizlik vergisi ve abonelerini kendi adına yaptıracak ve ücretlerini hiçbir itiraza mahal vermeden ödeyecektir…” hükmüne yer verilmiştir.

…. tarihli Belediye ile kiracı arasında imzalanan Kira Sözleşmesinin 12’nci maddesinde ise; “Kiracı, masrafı tamamen kendisine ait olmak üzere su, doğalgaz ve elektrik alabilecek ve taşınmazda genel anten donanımı ile özel anten yaptırabilecektir. Bunların giderleri ile demirbaş telefon varsa bunun abone ücreti ile konuşma giderleri kiracıya ait olacaktır.” hükmü yer almaktadır. Bu kira sözleşmesinde kira başlangıç tarihi olarak 16.11.2017 tarihi belirlenmiştir.

Kiracı …. Hiz. AŞ’nin Belediye Başkanlığına yazdığı …. tarihli dilekçe ile 30.11.2017 tarihindeki sözleşme ile kiralamış olduğu …. alt yüklenici çalıştırmak istediğini belirtmiştir. Bunun üzerine …. tarih ve ….sayılı encümen kararı ile kiracının talebinin kabulüne oybirliği ile karar verilmiştir. Bu karar doğrultusunda …. tarihinde kiracı … Hiz. A.Ş. ile …. Tic. A.Ş. arasında bitiş tarihi 01.11.2027 olarak kararlaştırılarak alt kira sözleşmesi imzalanmıştır.

…. tarih ve … sayılı meclis kararı ile belediye müdürlüklerinin 2018 yılında yapacağı etkinlik ve organizasyonlar için salon kiralaması talebi oy birliği ile kabul edilmiş bunun üzerine 21.03.2018 tarihinde belediye ve alt kiracı …. A.Ş. arasında 22.03.2018-31.12.2018 tarihleri arasında geçerli olmak üzere mülkiyeti belediyeye ait olan …. bulunan salonlar kiralanmıştır. Salonların tek kullanım bedeli olarak;

-1800 kişi kapasiteli Sahneli Salon: ….TL + KDV,

-800 kişi kapasiteli Sahneli Salon: …. TL + KDV,

-2.000 Kişi Kapasiteli Balo Salonu: …. TL + KDV,

-200 Kişi Kapasiteli Eğitim Salonu: …. TL + KDV,

-100 Kişi Kapasiteli Eğitim Salonu: …. TL + KDV,

-Sergi İçin Fuaye Alanı: …. TL + KDV belirlenmiş olup, her bir salon için ayrı ödeme yapılacağı kararlaştırılmıştır. Bu kapsamda 2018 yılı içerisinde ….. TL tutarında kiralama yapılmıştır.

Yukarıda yer verilen şartname ve sözleşme hükümlerine aykırı olarak, …. Ada …. Parselde bulunan …. ait olan elektrik, su, doğalgaz, telefon ve internet abonelik tüketim bedellerinin belediye bütçesinden ödenmesi sonucu ….TL kamu zararına neden olunmuştur.

Ancak kamu zararı tutarı …. TL ahizi …. Hizmetleri A.Ş.’den …. tarih ve ….. nolu makbuzlarla tahsil edildiğinden ilişilecek husus kalmadığına oy birliğiyle,

Yine Denetçi tarafından düzenlenen sorguda, İhale Şartnamesinde aranan şartları taşımayan bir şirkete mevzuat hükümlerine aykırı olarak sözleşmenin devri suretiyle işletme hakkının devredildiği iddia edilmişse de gönderilen savunmalardan ve Raporun sonuç kısmından bahse konu edilen işlemin sözleşmenin devri değil alt kira sözleşmesi olduğu anlaşılmış olup ilişilecek bir husus bulunmadığına oy çokluğuyla,

karar verildi.

Karşı Oy

Üye ….’ın karşı oy gerekçesi:

…. tarih ve ….sayılı Belediye Meclis Kararı ile …. olarak adlandırılan, …. m2’lik kullanım alanı bulunan gayrimenkulün 10 yıllık kiraya verilmesine karar verilmiştir. Bu karar doğrultusunda …. tarihinde “…. Kiralama İşi” için ilana çıkılmış ve ilan …. tarih ve …. sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış, ihale tarihi ise …. olarak belirlenmiştir.

…. tarih ve …. sayılı encümen toplantısında “İhaleye yeterli katılım olmadığından onbeş (15) gün süreyle pazarlığa bırakılmasına” oybirliği ile karar verilmiş ve encümen üyelerince aynı gün tutanak tutulmuştur. Bu tutanaktan görüleceği üzere sadece ….Hizmetleri A.Ş. teklif vermiştir

…. tarihinde Belediye Encümeni pazarlığa bırakılan ….’nin kiralanması için toplanmış, ….sayılı encümen kararı ile …., ….Hizmetleri AŞ’ye bir yıllık kira muhammen bedeli KDV hariç Brüt Gelir/Cironun %5,1 +KDV (yıllık min. …. TL + KDV) (Tahmini yıllık brüt ciro …. TL + KDV’dir) bedelle, 01 Kasım 2027 tarihine kadar kiraya verilmesine oy birliği ile karar verilmiştir.

30.11.2017 tarihinde …. Hiz. A.Ş. ile Belediye arasında kira başlangıcı olarak 16.11.2017 bitiş tarihi olarak ise 01.11.2027 olmak üzere mukavele imzalanmıştır.

Kiracı …. Hiz. A.Ş.’in Belediye Başkanlığına yazdığı …. tarihli dilekçe ile 30.11.2017 tarihindeki sözleşme ile kiralamış olduğu …. alt yüklenici çalıştırmak istediğini belirtmiştir. Bunun üzerine …. tarih ve …sayılı encümen kararı ile kiracının talebinin kabulüne oybirliği ile karar verilmiştir. Bu karar doğrultusunda …. tarihinde kiracı … Hiz. A.Ş. ile …. A.Ş. arasında bitiş tarihi 01.11.2027 olarak kararlaştırılarak alt kira sözleşmesi imzalanmıştır.

…. ihale tarihli …. ihalesi Özel Şartnamesinde “İhaleye İştirak Edeceklerde Aranılan Şartlar ve Belgeler” başlıklı kısmın “B” bölümünde,

“g-Beş yıldızlı (5*) otel veya Otellerden alınmış en az 1000 odalık ön rezervasyon yaptığına dair sözleşme örneği.

h-İhale tarihi itibariyle geriye dönük 3 yıllık periyotta toplam 3.000.000,00 TL’lik organizasyon işinin yaptığını gösteren belge veya belgeler.” isteneceği belirtilmiş ve bu şartlar ile ilana çıkılmıştır.

Bu aranan şartlara istinaden istekli …. Hiz. A.Ş. bu belgeleri sunmuş ve komisyonca şartları taşıdığı tespiti ile ihale üzerine bırakılmıştır.

Yine özel şartnamede yer verilen “Kiracıların Sorumlulukları” başlıklı kısım altında düzenlenen 26’ncı maddede; “İşyeri her ne sebeple olursa olsun kesinlikle başkasına devredilemez, ortak alınamaz aksi davranış hiçbir hükme gerek kalmaksızın tahliye sebebidir. Ancak devir ve ortak olmak işlemi 2886 sayılı Kanun’un 66’ncı maddesine istinaden Belediyemizin izni ile yapılabilir. Kiracı ihale şartnamesi ve sözleşmeye bağlı kalmak ve Belediye’den yazılı izin almak şartıyla üçüncü kişilere kiraya verebileceği gibi alt yüklenici çalıştırabilir.” hükmüne yer verilmiştir. Bu hükme istinaden kiracı …. Hiz. A.Ş. 28.02.2018 tarihli Belediye Başkanlığına yazdığı dilekçe ile 30.11.2017 tarihindeki sözleşme ile kiralamış olduğu ….de alt yüklenici çalıştırmak istediğini belirtmiştir. Bunun üzerine ….tarih ve ….karar numaralı encümen kararı ile kiracının talebinin kabulüne oybirliği ile karar verilmiştir. Bu kabule istinaden 02.03.2018 tarihinde kiracı …. Hiz. A.Ş. ile …. A.Ş. arasında bitiş tarihi 01.11.2027 olarak kararlaştırılarak alt kira sözleşmesi imzalanmıştır.

Alt kiralama sözleşmesinde işin konusu, şekli, cinsi ve miktarı hükmü ile …. Kiralama İhalesine konu olan ….kullanım alanı ve ayrıntılı nitelikleri karşılaştırıldığında, kongre merkezinin tamamının işletmesinin devredildiği anlaşılmaktadır. Ayrıca, belediye müdürlüklerince yıl içerisinde tertip edilecek etkinlik ve organizasyonlar için yer olarak ….belirlenmiş ve ….A.Ş. taraf olarak kabul edilmiştir. Belediye ve bu şirket arasında 2018 yılı içerisinde …. TL’lik kiralama sözleşmesi imzalanmıştır.

Tarafların hukuki işleme verdikleri ad her ne kadar alt yüklenici çalıştırmak olsa da yukarıda yer verilen nedenler ile açıkça görülmektedir ki, kiracı … Hiz. A.Ş. ile …..Ticaret A.Ş. arasındaki işlem kira sözleşmesinin devri niteliğindedir.

Kiralama ihalesinin özel şartnamede yer verilen “Kiracıların Sorumlulukları” başlıklı kısım altında düzenlenen 26’ncı maddede; “İşyeri her ne sebeple olursa olsun kesinlikle başkasına devredilemez, ortak alınamaz aksi davranış hiçbir hükme gerek kalmaksızın tahliye sebebidir. Ancak devir ve ortak olmak işlemi 2886 sayılı Kanun’un 66. Maddesine istinaden Belediyemizin izni ile yapılabilir …” hükmü ile devrin 2886 sayılı Kanun’un 66’ncı maddesine göre yapılacağı kayıt altına alınmıştır. 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 66’ncı maddesinde “Sözleşmenin devri

Madde 66 – Sözleşme, ita amirinin yazılı izni ile başkasına devredilebilir. Ancak, devir alacaklarda ilk ihaledeki şartlar aranır. İzinsiz devir yapılması halinde, sözleşme bozulur ve müteahhit veya müşteri hakkında 62 nci madde hükümleri uygulanır.” denilmektedir.

Bu hükümden de anlaşılacağı üzere sözleşme devri ita amirinin izni ile ve ancak devir alacaklarda ilk ihaledeki şartlar mevcut ise yapılabilecektir. Ancak alt kiracı konumunda bulunan ….A.Ş.’den yukarıda yer verilen özel şartnamede tüzel kişi istekliler için koşulan şartlara ilişkin herhangi bir bilgi belge istenmediği gibi alt kiracı olarak mukaveleye taraf olan bu şirketin, …. tarih ve ….sayılı Ticaret Sicil Gazetesinden görüleceği üzere, kuruluşunun …. tarihi olduğu dikkate alındığında İhaleye İştirak Edeceklerde Aranılan Şartlar ve Belgeler başlıklı kısmın “B” bölümün g ve h bentlerindeki tüzel kişi istekliler için koşulan şartların sağlanmadığından kendisi ile alt yüklenicilik devrinin de kabul edilmemesi gerekmektedir.

Yukarıda yapılan açıklamalardan dolayı mevzuata aykırı alt yükleniciye devirden dolayı yapılan işlem mevzuata aykırı ve bir kısım tüzel kişiliklere ayrıcalık tanındığından konunun incelenmesi gerekirse soruşturma açılması için İçişleri Bakanlığına yazılmasına karar verilmesi gerekir.