Kamu İdaresi Türü Belediyeler ve Bağlı İdareler
Yılı 2014  
Dairesi 5  
Dosya No 41456  
Tutanak No 45453  
Tutanak Tarihi 26.12.2018  
Kararın Konusu Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirlerle İlgili Kararlar İlgili Daire Kararı için tıklayın



KONU: sosyal denge ödemesinde gelir vergisi kesintisi yapılmaması.

2- 181 sayılı İlamın 2. maddesiyle; ... Belediyesi ile ... Sendikası (...SEN) arasında imzalanan toplu iş sözleşmeleri uyarınca memur ve sözleşmeli personele yapılan ödemelerin bir kısmında gelir vergisi kesintisi yapılmaması nedeniyle ... TL’ye tazmin hükmü verilmiş,

tazmin hükmünün 21.06.2017 tarih ve 43244 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararının 2. maddesiyle TASDİKİNE karar verilmiştir.

İlamda Harcama Yetkilisi sıfatıyla sorumlu tutulan ... ve arkadaşlarının 21.06.2017 tarih ve 43244 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararının 1, 2, 3, 4. maddeleri için karar düzeltilmesi talebi ile vermiş oldukları ortak dilekçeleri ile buna ilişkin Başsavcılık mütalaası 1. madde de belirtildiği gibidir.

Duruşma talebinde bulunan ...’ın İlama konu edilen Gelir Vergisi tutarının tahsil edildiğine ilişkin sözlü açıklamaları ile Sayıştay Savcısının söz konusu tahsilata ilişkin herhangi bir bilgi, belge bulunmadığından yazılı görüşünü değiştirmediğine ilişkin sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda; ... Belediyesi ile ... Sendikası (...SEN) arasında imzalanan toplu iş sözleşmeleri uyarınca memur ve sözleşmeli personele yapılan ödemelerin bir kısmında gelir vergisi kesintisi yapılmadığı görülmüştür.

21.06.2017 tarih ve 43244 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararının 2. maddesinde belirtildiği gibi;

Anayasanın 73. maddesinde; vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerin kanunla konulup, kaldırılacağına ilişkin düzenleme bulunmaktadır.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 23 ve 25. maddelerinde gelir vergisinden istisna edilecek ücretler ile ücret sayılan ödemeler belirtilmiş olup, 61. maddesinde; "Ücret, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir.

Ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (Mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması onun mahiyetini değiştirmez." hükmüne yer verilmiştir.

Anılan Kanunun, 94. maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı bendine göre de hizmet erbabına ödenen ücretler ile 61. maddede yazılı olup ücret sayılan ödemelerden (istisnadan faydalananlar hariç), 103 ve 104. maddelere göre gelir vergisi tevkifatı yapılması gerekmektedir.

Öte yandan, Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununun "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde; "Bu Kanun, Devletin veya diğer kamu tüzel kişilerinin yürütmekle görevli oldukları kamu hizmetlerinin görüldüğü genel, katma ve özel bütçeli idareler, il özel idareleri ve belediyeler ile bunlara bağlı kuruluşlarda kamu iktisadî teşebbüslerinde, özel kanunlarla veya özel kanunların verdiği yetkiye dayanarak kurulan banka ve teşekküller ile bunlara bağlı kuruluşlarda ve diğer kamu kurum veya kuruluşlarında işçi statüsü dışında çalışan kamu görevlileri hakkında uygulanır." hükmü yer almaktadır.

Ayrıca, 01.06.2012 tarihli ve 28310 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan "Yerel Yönetim Hizmet Koluna İlişkin Mali ve Sosyal Haklara Dair Toplu Sözleşme" nin "5. Sosyal Denge Tazminatı" başlıklı maddesinde, "Belediyeler ve bağlı kuruluşlar ile il özel idarelerinin kadro ve pozisyonlarında istihdam edilen kamu görevlilerine, 4688 sayılı Kanunun 32 nci maddesinde yer alan usul ve esaslar çerçevesinde ödenebilecek sosyal denge tazminatı aylık tavan tutarı en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dahil) %100'üdür. Sosyal denge tazminatının verilmesi yönünde yapılabilecek sözleşmelerde, tavan tutarı aşmamak kaydıyla ödenebilecek tazminatın aylık tutarı, görev yapılan birim ve iş hacmi, görevin önem ve güçlüğü, görev yerinin özelliği, çalışma süresi, kadro veya görev unvanı ile derecesi gibi kriterlere göre farklı olarak belirlenebilir" hükmü yer almıştır.

Diğer taraftan, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 15. maddesinde, belediyeler ve bağlı kuruluşları ile il özel idarelerinin kadro ve pozisyonlarında istihdam edilen kamu görevlilerine sosyal denge tazminatı ödenebileceği, sosyal denge tazminatının ödenebilecek aylık tutarının, 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununa göre yapılan toplu sözleşmede belirlenen tavan tutarı geçmemek üzere ilgili belediye ve il özel idaresinde en çok üyeye sahip kamu görevlileri sendikası arasında anılan Kanunda öngörülen hükümler çerçevesinde yapılabilecek sözleşmeyle belirleneceği hükmüne yer verilmiştir.

Buna göre, sosyal denge ödemelerine ilişkin olarak 4688 sayılı Kanun, Gelir Vergisi Kanunu ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede herhangi bir istisna hükmüne yer verilmediğinden, bahse konu ödemelerin ücret sayılarak, Gelir Vergisi Kanununun 61, 63, 94, 103 ve 104. maddeleri kapsamında gelir vergisi tevkifatına tabi tutulması gerekmektedir.

Sorumlu duruşma sırasında, İlama konu edilen memur ve sözleşmeli personele yapılan ödemelerden kesilmeyen gelir vergisi tutarının daha sonradan tahsil edildiğini belirtmiş olsa da, tahsilatı gösteren herhangi bir bilgi ve kanıtlayıcı belge dosya içerisinde bulunmamakla ve sorumlu tarafından duruşma esnasında sunulmamakla birlikte bu tür belgelerin incelenmesi temyiz konusu olmayıp yargılamanın iadesini gerektiren nitelikteki belgelerin Dairesi tarafından incelenmesi gerekmektedir.

Sorumlunun karar düzeltilmesi kapsamında vermiş olduğu dilekçesinde belirtmiş olduğu hususlar, 21.06.2017 tarih ve 43244 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararının 2. maddesinde dikkate alındığından ve 6085 sayılı Kanunun 57. maddesinde belirtilen karar düzeltilmesini gerektiren yeni bir husus ileri sürülmediğinden 21.06.2017 tarih ve 43244 tutanak sayılı (27216 İlam Nolu) Temyiz Kurulu Kararının 2. maddesinin DÜZELTİLMESİNE MAHAL OLMADIĞINA, oybirliğiyle 26.12.2018 tarihinde karar verildi.