Kamu İdaresi Türü Belediyeler ve Bağlı İdareler
Yılı 2014  
Dairesi 5  
Dosya No 42305  
Tutanak No 45454  
Tutanak Tarihi 26.12.2018  
Kararın Konusu Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar İlgili Daire Kararı için tıklayın



KONU: Yemek hizmeti satın alma işi ihale edilip Kurum yemekhanesinde personele yemek hizmeti sunulmasına rağmen görevli bazı memurlara yemek yardımının yemek fişi verilmesi suretiyle yapılması.

272 sayılı Ek İlamın 1. maddesiyle; ... Belediyesinde yemek hizmeti satın alma işi ihale edilip Kurum yemekhanesinde personele yemek hizmeti sunulmasına rağmen görevli bazı memurlara yemek yardımının yemek fişi verilmesi suretiyle yapılması nedeniyle ... TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

İlamda Üst Yönetici sıfatıyla sorumlu tutulan ..., Gerçekleştirme Görevlisi sıfatıyla sorumlu tutulan ..., Harcama Yetkilisi sıfatıyla sorumlu tutulan ... ve ...’nın aynı mahiyetteki temyiz dilekçelerinde özetle;

Sayıştay . Dairesince yapılan yargılama sonunda, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 212. maddesi, Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin 3. maddesi hükümleri doğrultusunda; yiyecek yardımının, lokanta ve benzeri yerlerde para yerine geçen bir ödeme aracı olan yemek fişi ile yapılmasının mümkün olmadığı gerekçesiyle kamu zararına sebebiyet verildiğine hükmedildiğini,

Ancak bahse konu gerekçeye esas değerlendirme yapılırken ve bağlı olarak da hüküm tesis edilirken; yiyecek yardımına ilişkin hukuka uygun yasal dayanaklarımızı içeren savunmalarında yer verilen hususlar değerlendirmeye alınmadığı gibi yiyecek yardımını düzenleyen mevzuat hükümlerinin düzenlenme gerekçelerine itibar edilmediğini, aslında aksi yönde karar verilmesini gerektiren bu yardımın, sosyal bir hak olduğu, bu hakkın gereğinin “bir şekilde” yerine getirilmesinin hukuki zorunluluk olduğu, belediye teşkilatının yapısı ve görev alanının çeşitliliği ile dağınıklığına dayalı uygulamanın getirdiği ve esasında “hukuka uygunluk sebebi” olan “zorlayıcı sebep” gibi hususların hiç dikkate alınmadığını,

Denetim raporunda da tespit edildiği üzere; belediye yemekhanesinde belediyede çalışan memurun yemek haklarının hizmet alımı ihalesi yoluyla verildiğini, ancak bazı memurların bu haktan faydalanamadığını, Belediye yemek temin işi ihalesini alan firma tarafından yemek fişi verilen … kişinin (bu kişilerin sayısı görev yerlerine, izin ve görevlendirilme durumuna göre değiştiğini); belediyenin Zabıta Memurları (.. kişi), 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine dair Kanunla ve 25606 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Uygulama Yönetmeliğine göre çalışan Koruma ve Güvenlik Görevlileri (…kişi) ve dış birimlerde görev yapan … kişi olduğunu,

Zabıta memurlarının “Belediye Zabıta Yönetmeliği” gereği 25 km2 ’lik ... İlçesi sınırları içerisinde çeşitli bölgelerde, inşaat mahallerinde (şantiyelerde), semt pazarlarında ve benzeri yerlerde gezici görev yapan memurlar olduğunu,

Koruma ve Güvenlik Görevlerinin, belediyenin 25 km2’ye yayılmış çeşitli bina ve birimlerde görev yapan, yasa ve yönetmelikleri gereği görev yerlerinden ayrılmayan memurlar olduğunu,

Diğerlerinin 25 km2 lik ... İlçesinin dış birimlerinde görev yapan ve 60 dakikalık öğle tatilinde Belediye yemekhanesinin bulunduğu ... semtindeki merkez binaya gelip tekrar görev başına dönemeyecek kadar uzak yerlerde (mesafe ve araç temini zorlukları nedeniyle) görev yapan memurlar olduğunu,

Denetim raporunda da tespit edildiği üzere; belediye yemek temin işi ihalesini alan firma tarafından yemek fişi verilen ... kişinin hiçbir zaman ... kişilik bir görev grubu oluşturamadıklarını, genellikle 2-3 kişilik ekipler halinde çalıştıkları için; yemek servisi ve düzeni kurulabilmesi için gerekli olan ... kişi şartını hiçbir halde sağlayamadıklarını,

Öte yandan görev tanımları gereği 25 km2’lik ... İlçesi alanında sürekli görev yaptıkları için de; bu kişileri her an bulunacakları çok değişik bölgelerden değişik iletişim ve ulaşım araçları ile toplayıp yemekhanenin bulunduğu merkez binaya getirmenin;

• Hem ulaşım açısından çok fazla zamana ihtiyaç göstereceğini; hem de belediyenin vasıta sayısı ve programının bu işlere yetişemeyeceğini,

• Bu kişilerin görev yerlerinden toplanması ve tekrar görev yerlerine dağıtılması faaliyetinin 60 dakikalık öğle yemeği tatili süresinde mümkün olamayacağını,

Örneğin; … Kültür Merkezinde çalışan bir personelin ekte sunulan trafik ulaşım bilgisinden de anlaşılacağı üzere Belediye ana binasına ulaşmasının 23 dakika sürdüğünü (EK: 1),

... Mahallesinde bulunan hizmet binasında çalışan bir personelin ekte sunulan trafik ulaşım bilgisinden de anlaşılacağı üzere Belediye ana binasına ulaşmasının 33 dakika sürdüğünü (EK: 2),

• Üstelik mesai saatlerinde büyük aksamalara ve hem belediye içi personelin hem de belediye ile işi olan vatandaşların gittikçe artan şikâyetlerine sebep olacağını,

Yukarıda arz ve izah edilen sebeplerle sorgu konusu memurlara verilen bu yemek fişlerinden dolayı;

• Memurlara yemek temini işinin yüklenicisine ihale bedelinin dışında herhangi bir hakkın veya bedelin ödenmesinin söz konusu olmadığını,

• Bu kişilere verilen sadece hak ettikleri yemek bedelinin karşılığı olan yemek fişi olduğunu, nakden bir ödemenin söz konusu olmadığını,

• Sorgu konusu bu memurlardan yemek yedikleri durumda yapılması gerekli kesintilerin de tamamen yapıldığını,

Sorgu konusu olan “zaruri sebeplerle belediye yemekhanesinde yemek yiyemeyenlere “yüklenici tarafından yemek kuponu / fişi verilmesi” halinin; ...18 sayılı Kanunun “kamu zararı” tarifinin hiçbir maddesine uymadığını; çünkü kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmadığını,

Yüklenicinin bu kişiler için zaten yapacağı “yemek hazırlama ve servis”in bire bir karşılığı olan yemek fişinin, yukarıda arz ve izah edilen zaruri nedenlerle, yüklenici tarafından zaten yemek hakkı olan kişilere verildiğini, tarafların hiç birinin, belediye çalışanları ve yüklenicinin, bu kişiler için hak ediş bedeli olarak alması gerekenden fazla bir hak almadığını,

Nitekim itiraz konusu karara yansıdığı üzere, tüm bu hususlar, Sayın Sayıştay Savcısı ile karara muhalif Sayın . Daire Başkanı tarafından hukuki gerekçeleri ile birlikte etraflıca açıklandığını,

Sayıştay . Dairesinin Ek İlamının 6. sayfasında, Sayın Savcı tarafından verilen görüşte, özetle;

“Doğrudan memurlara yemek vermek yerine yüklenici firmaya yemek kuponu veya yemek fişi verilmesi karşılığı ödeme yapılmasına mevzuatta açıkça cevaz verilmemekte ise de bu tür uygulamanın zorunluluktan kaynaklanıyor olması; ayrıca yiyecek yardımının Kanunda öngörülen sosyal bir hak oluşu, bu hakkın bir şekilde yerine getirilmesi gerekliliği... ”

“Aksi halde, yemek yardımından; yemek vermek üzere kurulan yemek servisi, yardım sandığı, dernek veya bu mahiyetteki kuruluş vasıtasıyla faydalanan memurlara nazaran Kanunda öngörülmüş bir haktan mahrum bırakılma gibi eşitlik ilkesine aykırı bir durumun söz konusu olacağı hususları göz önüne alındığında, bu tür bir uygulamanın memur lehine değerlendirilerek kabul edilmesi gerektiği,..”

“Söz konusu olayda, Yiyecek Yardımı Yönetmeliğindeki amaç; belediyenin bütçesine konan ödeneğin, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğine uygun olarak ihale yolu ile alım yapılmak suretiyle yerine getirildiği anlaşılmakta olup, belediye bütçesine konulan ödenek aşılmadığından ve Bütçe Uygulama Talimatı çerçevesinde belirlenen yemek bedeli tutarı yemek yiyen memurlardan tahsil edildiğinden yapılan işlemlerde mevzuata aykırılık bulunmadığı”

“Sayıştay Temyiz Kurulunun 25.12.2012 tarih ve 35990 s.lı kararında vermiş olduğu hükmün de bu yönde olduğu,... Bu itibarla yapılan işlemlerin yasal düzenlemelere uygunluğuna karar verilmesi yerinde olur. ” denildiğini,

Öte yandan, Dairesi’nce verilen tazmin kararına, Daire Başkanı ...’in;

“Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği ’nde memurlara yapılacak yiyecek yardımının yemek fişi verilmesi suretiyle yapılmasına açıkça izin verilmemekle birlikte, uygulamada belediye personelinin tamamının belediye hizmet binasında çalışmaması, yani personelin bir kısmının daimî olarak belediye hizmet binasından uzak mesafelerde çalışması sonucu yemek yeme imkanlarının olmaması, hakkaniyet açısından olumsuzluk yaratmaktadır. Dolayısıyla bu kişilere yemek yardımının yemek fişi verilmesi şeklinde yapılması kamu zararı oluşturmadığından; tazmin kararı verilmesi mümkün değildir. ” görüşüyle karşı oy kullandığını,

Bu halin, belediyece tesis edilen yiyecek yardımı işleminde, genel olarak hukuka özel olarak mali mevzuata aykırı bir durumun olmadığının tartışmasız göstergesi olduğunu,

Sonuç ve İstemlerinin; yukarıda açıklanan şekilde, sorgu incelemesinde belirtilen hususlarda, 5018 sayılı Yasanın “71. maddesi tanımına giren” bir kamu zararının söz konusu olmadığını, kamu zararının belirlenmesi kıstaslarına uygun olmayan bir “hukuki tavsif’ ile harcama yetkilisi veya gerçekleştirme görevlisi olarak taraflarına sorumluluk atfedilmesinin de mümkün olmadığını,

Yukarıda arz edilen ve açıklanan nedenlerle, belediye bütçesine konulan ödenek aşılmadığını ve Bütçe Uygulama Talimatı çerçevesinde belirlenen yemek bedeli tutarının yemek yiyen memurlardan tahsil edildiğini, dolayısıyla bu kişilere yemek yardımının yemek fişi verilmesi şeklinde yapılmasının kamu zararı oluşturmadığı hususları başta olmak üzere, önceden gönderdikleri savunmaları ve özellikle Sayın Sayıştay Savcısı ile karara muhalif Sayın Daire Başkanının isabetli, konuyu her yönüyle irdeleyen görüş ve değerlendirmelerinin dikkate alınmak suretiyle; yiyecek yardımı hakkında yapılan uygulamanın mevzuata uygun olduğunun kabulü ile tazmin hükmünün kaldırılmasına ve yargılamanın duruşmalı olarak yapılmasına karar verilmesini arz ve talep etmişlerdir.

Başsavcılık mütalaasında;

“İlamın 1 inci maddesinde özetle; Belediye tarafından, personelin bir kısmına, yemek fişi/yemek kartı verilmesi ile ilgili düzenlenen ek rapor doğrultusunda 14.06.2016 tarih ve 181 sayılı ilamın 14 üncü maddesi ile verilen ... TL’lik hüküm dışı kararının kaldırılmasına; mevzuata aykırı olarak gerçekleştirilen nakdi mahiyetteki yemek yardımı sonucu oluşan ... TL kamu zararının, zararının ilamda adı geçen sorumlular adına müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereğince işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine, karar verildiği görülmektedir.

Temyiz dilekçesinde özetle, belediye yemek temin işi ihalesini yüklenen firma tarafından yemek fişi verilen yaklaşık ... kişinin (bu kişilerin sayısı görev yerlerine, izin ve görevlendirilme durumuna göre değişmektedir) belediyenin zabıta memurları (… kişi), 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine dair Kanun’a ve 25606 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan uygulama yönetmeliğine göre çalışan koruma ve güvenlik görevlileri (… kişi) ve dış birimlerde görev yapan … kişi olduğu, Zabıta memurlarının “Belediye Zabıta Yönetmeliği” gereği 25 km2’lik ... İlçesi sınırları içerisinde çeşitli bölgelerde, inşaat mahallerinde (şantiyelerde), semt pazarlarında ve benzeri yerlerde gezici görev yapan memurlar olduklarını, görev tanımları gereği sürekli 25 km2’lik ... İlçesi alanında görev yapıkları için de bu kişileri her an bulunacakları çok değişik bölgelerden değişik iletişim ve ulaşım araçları ile toplayıp yemekhanenin bulunduğu merkez binaya getirmenin; hem ulaşım açısından çok fazla zamana ihtiyaç göstereceği hem de belediyenin vasıta sayısı ve programının bu işe yetişemeyeceği için, 60 dakikalık öğle yemeği tatili süresinde bu toplama ve yemek yiyebilme işinin mümkün olamayacağı, üstelik mesai saatlerinde büyük aksamalara ve hem belediye içi personelin hem de belediye ile işi olan vatandaşların gittikçe artan şikayetlerine sebep olacağı, sorgu konusu memurlara verilen bu yemek fişlerinden dolayı; memurlara yemek temini işinin yüklenicisine ihale bedelinin dışında herhangi bir hakkın veya bedelin ödenmesinin söz konusu olmadığı, bu kişilere verilenin sadece hakettikleri yemek bedelinin karşılığı olan yemek fişi olduğu, sorgu konusu bu memurlardan yemek yedikleri durumda yapılması gerekli kesintilerin de tamamen yapılmış olduğu, ifade edilerek söz konusu iş ve işlerin mevzuata uygun olarak yapılmış olduğundan verilen tazmin hükmünün kaldırılması talep edilmektedir. 

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 212 inci maddesine dayanılarak çıkarılan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinde, memurların yiyecek yardımından hangi hallerde, ne şekilde faydalanacakları ve yardım uygulamasıyla ilgili esaslar belirlenmiştir. Adı geçen yönetmeliğin 3 üncü maddesinde “Yiyecek yardımı yemek vermek şeklinde yapılır. Bu yardım karşılığında nakden bir ödemede bulunulamaz.

5 inci maddesinde “Kurum bütçelerine yiyecek yardımı karşılığı konulan ödenek memurlara yemek vermek üzere kurulan yemek servisi, yardım sandığı, dernek veya bu mahiyette kuruluşa ödenir” denilmektedir.

Doğrudan memurlara yemek vermek yerine yüklenici firmaya yemek kuponu veya yemek fişi verilmesi karşılığı ödeme yapılmasına mevzuatta açıkça cevaz verilmemekte ise de bu tür bir uygulamanın zorunluluktan kaynaklanıyor olması; ayrıca yiyecek yardımının Kanunda öngörülen sosyal bir hak oluşu, bu hakkın bir şekilde yerine getirilmesi gerekliliği; aksi halde, yemek yardımından yemek vermek üzere kurulan yemek servisi, yardım sandığı, dernek veya bu mahiyetteki kuruluş vasıtasıyla faydalanan memurlara nazaran Kanunda öngörülmüş bir haktan mahrum bırakılma gibi eşitlik ilkesine aykırı bir durumun söz konusu olacağı hususları göz önüne alındığında, bu tür bir uygulamanın memur lehine değerlendirilerek kabul edilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.

Öte yandan anılan Yönetmeliğin “Yemek Servisi Giderleri” başlıklı 4 üncü maddesine göre kurum bütçesine konulan yiyecek yardımı Ödeneğinden yemek maliyetinin yarısını aşmamak üzere harcama yapılabileceğinden, yemek maliyetinin bütçeden karşılanamayacak olan kısmı yemek yiyenlerden karşılanacaktır. Yemek yiyenlerden alınacak yemek ücreti tarifesi ise, her yılbaşında Bütçe Uygulama Talimatı ile asgari rakamlar üzerinden belirlenmekte olup, kurumlar yemek maliyetinin kalan kısmını karşılayacak şekilde bu rakamların üzerinde bir fiyat tespit edebilecektir. Bu husus, kurum çalışanlarından yemek ücretinin alındığı kişilerin savunmalarından anlaşılmaktadır.

Söz konusu olayda, Yiyecek Yardımı Yönetmeliğindeki amaç, belediyenin yılı bütçesine konulan ödeneğin, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğine uygun olarak ihale yolu ile alım yapılmak suretiyle yerine getirildiği anlaşılmakta olup, belediye bütçesine konulan ödenek aşılmadığından ve Bütçe Uygulama Talimatı çerçevesinde belirlenen yemek bedeli tutarının yemek yiyen memurlardan tahsil edildiğinden yapılan İşlemlerde mevzuata aykırılık bulunmadığı değerlendirilmekte olup, Sayıştay Temyiz Kurulunun 25.12.2012 tarih ve 35990 sayılı kararında vermiş olduğu hüküm de bu yöndedir.

Bu itibarla, talebin kabul edilerek Daire tarafından verilen tazmin hükmünün kaldırılması yönünde karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.

Arz olunur.”

denilmiştir.

Duruşma talep eden ..., ..., ..., ...’nın duruşma gününe ilişkin tebligat yapılmasına rağmen duruşmada hazır bulunmadığı, kanuni vekil göndermediği, duruşmada hazır bulunmama sebeplerini kabule şayan bir belge ile tevsik etmediği anlaşılmıştır. Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda; ... Belediyesinde yemek hizmeti satın alma işi ihale edilip Kurum yemekhanesinde personele yemek hizmeti sunulmasına rağmen görevli bazı memurlara yemek yardımının yemek fişi verilmesi suretiyle yapıldığı görülmüştür.

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 212. maddesine dayanılarak çıkarılan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin “Yemek Servisi Giderleri” başlıklı 4. maddesinde;

“Yiyecek yardımının gerektirdiği giderler, yemek maliyetlerinin yarısını aşmamak üzere, bu Yönetmelik kapsamına dahil memur kadrosu adedine göre kurum bütçelerine konulacak ödeneklerle karşılanır.

Ödenek dağıtımı yemek servisi kurulacak kurumdaki memur sayısı dikkate alınmak suretiyle yapılır.

Yemek bedelinin bütçeden karşılanamayan kısmı yemek yiyenlerden alınır. 2155 sayılı Bazı Kamu Personeline Tayın Bedeli Verilmesi Hakkında Kanun'a göre tayın bedeli verilen personel ile sözleşmeli olarak çalıştırılanların, bu Yönetmeliğe göre yiyecek yardımı yapılan yemek servislerinde yemek yemeleri halinde, yemek bedelinin tamamı kendilerinden alınır.” denilmektedir.

2014 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu eki Bazı Ödeneklerin Kullanımına ve Harcamalara İlişkin Esasları düzenleyen (E) Cetvelinin 36. maddesine göre; 657 sayılı Kanunun 212. maddesine dayanılarak hazırlanan ve 19/11/1986 tarihli ve 86/11220 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin 4. maddesi uyarınca yemek maliyetlerinin yarısını aşmamak üzere kurum bütçelerinden yapılan yemek yardımı, Ankara, ... ve İzmir illerinin büyükşehir belediyesi sınırları içinde görev yapan personel için yemek maliyetlerinin azami üçte ikisi olarak uygulanabilmektedir.

Kurum bütçesine kurumdaki memur sayısı dikkate alınmak suretiyle konulan yiyecek yardımı ödeneğinden, yemek maliyetinin üçte ikisini aşmamak üzere harcama yapılabileceğinden, yemek maliyetinin bütçeden karşılanamayacak olan üçte birlik kısmının da yemek yiyenlerce karşılanması gerekmektedir. Yemek yiyenlerden alınacak yemek ücretleri tarifesi ise her yılbaşında Bütçe Uygulama Talimatı ile asgari rakamlar üzerinden belirlenmekte olup kurumlar yemek maliyetinin kalan kısmını karşılayacak şekilde bu rakamların daha üstünde fiyatlar tespit edebilecektir.

Bu nedenle Bütçe Uygulama Talimatı ile belirlenen miktarlar en az alınması gereken miktarı ifade etmektedir. Eğer Bütçe Uygulama Talimatında belirtilen miktarlar üzerinden kişilerden tahsil edilen bedel, yemeğin maliyetinin kalanını karşılamaya yetmiyorsa, kişilerden tahsil edilen miktarın yemeğin maliyetinin kalan kısmını karşılayacak şekilde artırılması veya yemeğin maliyetinin düşürülmesi gerekmektedir. Aksi takdirde yemek maliyetinin üçte ikisinden fazla bir miktar bütçeden karşılanmış olacaktır ki bu da yukarıda ifade edilen Kanun hükmüne aykırıdır.

Yönetmeliğin “Yardımın Şartları” başlıklı 5. maddesinde yer alan; “Kurum bütçelerine yiyecek yardımı karşılığı konulan ödenek memurlara yemek vermek üzere kurulan yemek servisi, yardım sandığı, dernek veya bu mahiyette kuruluşa ödenir.” hükmü karşısında, özel firmalardan yemek teminine açıkça cevaz verilmediği anlaşılmakta ise de bunun Kanunda öngörülmüş sosyal bir hak oluşu, bu hakkın bir şekilde yerine getirilmesi gerekliliği; aksi halde, yemek yardımından yemek vermek üzere kurulan yemek servisi, yardım sandığı, dernek veya bu mahiyetteki kuruluş vasıtasıyla faydalanan memurlara nazaran Kanunda öngörülmüş bir haktan mahrum bırakılma gibi eşitlik ilkesine aykırı bir durumun söz konusu olacağı hususları göz önüne alındığında, bu tür bir uygulamanın memur lehine değerlendirilerek kabul edilmesi gerekmektedir.

Dolayısıyla yemek yardımından yararlananlardan yapılacak yemek yardımı kesintisinin maliyetin üçte biri tutarında olması gerektiği anlaşılmaktadır. Kamu zararı tutarı ise yemek maliyetinin üçte biri ile personelden kesilen Bütçe Uygulama Talimatındaki rakamlar arasındaki fark olması gerekmektedir.

Ayrıca, benzeri olaylarla ilgili tazmin hükmünü kaldıran kararların bulunduğu belirtilmişse de; bu kararların yanında tazmin hükmünü bozan ve tasdik eden kararlar da mevcut olup aynı konuda yargı organlarınca verilen kararlar şahsına, olayına ve dönemine münhasır olduğundan, mahkeme kararlarına göre üçüncü kişiler hakkında işlem yapılması mümkün bulunmamaktadır.

Bu itibarla, yukarıda belirtilen hususlar dikkate alınarak yeniden hüküm tesisini teminen 272 sayılı Ek İlamın 1. maddesiyle verilen tazmin hükmünün BOZULARAK dosyanın ilgili Dairesine TEVDİİNE, (Temyiz Kurulu Başkanı ve . Daire Başkanı ..., Üyeler ..., ..., ...’ın aşağıda yazılı farklı gerekçeleri ve Üyeler ..., ..., ..., ...’ın aşağıda yazılı karşı oy gerekçelerine karşı) oyçokluğuyla Karar verildiği 26.12.2018 tarih ve 45454 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.



(Farklı gerekçe

Temyiz Kurulu Başkanı ve . Daire Başkanı ...’ın farklı gerekçesi;

Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği’nde, Devlet memurlarının yiyecek yardımından hangi hallerde, ne şekilde faydalanacakları ve yardımın uygulanması ile ilgili esaslar belirtilmiştir. Buna göre, yüklenici firmaya yemek kuponu veya yemek fişi verilmesi karşılığı ödeme yapılmasına açıkça cevaz verilmediği anlaşılmakta ise de bunun Kanunda öngörülmüş sosyal bir hak oluşu, bu hakkın bir şekilde yerine getirilmesi gerekliliği; aksi halde, yemek yardımından yemek vermek üzere kurulan yemek servisi, yardım sandığı, dernek veya bu mahiyetteki kuruluş vasıtasıyla faydalanan memurlara nazaran Kanunda öngörülmüş bir haktan mahrum bırakılma gibi eşitlik ilkesine aykırı bir durumun söz konusu olacağı hususları göz önüne alındığında, bu tür bir uygulamanın memur lehine değerlendirilerek kabul edilmesi gerekmektedir.

Yemek fişi verilen belediye personelinin hizmet binasından uzak mesafelerde çalışması, yemek fişi karşılığında yüklenicisine ihale bedelinin dışında herhangi bir hakkın veya bedelin ödenmesinin söz konusu olmadığı, bu kişilere verilen sadece hak ettikleri yemek bedelinin karşılığı olan yemek fişi olduğu, nakden bir ödemenin söz konusu olmadığı, bu memurların maaşlarından Bütçe Uygulama Talimatındaki rakamların kesildiği göz önünde bulundurularak sorumlu iddialarının kabulü ile 272 sayılı Ek İlamın 1. maddesiyle verilen tazmin hükmünün Kaldırılmasına karar verilmesi gerekir.



Üyeler ..., ..., ...’ın farklı gerekçesi;

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda; ... Belediyesinde yemek hizmeti satın alma işi ihale edilip Kurum yemekhanesinde personele yemek hizmeti sunulmasına rağmen görevli bazı memurlara yemek yardımının yemek fişi verilmesi suretiyle yapıldığı görülmüştür.

İlamda, hizmet binasından uzak mesafede çalışan ve bundan dolayı Kurum yemekhanesinden yararlanamayan personele yemek fişi verilmesi sebebiyle tazmin hükmü verildiği görülmüştür. Ancak, yemek hizmetinden yararlanmaları sebebiyle belediyede çalışan personelin maaşlarından kesilen tutarlar, bu tutarlarda yemekhaneden yararlanan personel ile yemek fişi verilen personel arasında farklılık olup olmadığı, yemek fişinin maliyeti gibi kamu zararını belirleyen konuların ve tutarların müphem olması sebebiyle 2013/165866 ihale kayıt numaralı “... Belediyesinde Görevli … Memur, … İşçi, … Stajyer Olmak Üzere Toplam … Çalışana 01.01.2014 – 31.12.2014 Tarihleri Arası (… İş Günü) Öğle yemeği Verilmesi” işine ilişkin ihale dokumanı, teknik şartname ve sözleşme tasarısı incelenerek kamu zararının net olarak ortaya konulması gerekmektedir.

Ayrıca, benzeri olaylarla ilgili tazmin hükmünü kaldıran kararların bulunduğu belirtilmişse de; bu kararların yanında tazmin hükmünü bozan ve tasdik eden kararlar da mevcut olup aynı konuda yargı organlarınca verilen kararlar şahsına, olayına ve dönemine münhasır olduğundan, mahkeme kararlarına göre üçüncü kişiler hakkında işlem yapılması mümkün bulunmamaktadır.

Bu itibarla, yukarıda belirtilen hususlar dikkate alınarak yapılan inceleme sonucunda kamu zararının yeniden tespit edilmesini teminen 272 sayılı Ek İlamın 1. maddesiyle verilen tazmin hükmünün Bozularak dosyanın ilgili Dairesine Tevdiine karar verilmesi gerekir.



Karşı oy gerekçesi

Üyeler ..., ..., ..., ...’ın karşı oy gerekçesi;

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Yiyecek Yardımı” başlıklı 212. maddesinde, “Devlet memurlarının hangi hallerde yiyecek yardımından ne şekilde faydalanacakları ve bu yardımın uygulanması ile ilgili esaslar Maliye Bakanlığı ile Başbakanlık Devlet Personel Başkanlığının birlikte hazırlayacakları bir yönetmelik ile tesbit olunur” hükmü yer almaktadır.

Bu madde doğrultusunda 19.11.1986 tarihli ve 86/11220 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği’nde, Devlet memurlarının yiyecek yardımından hangi hallerde, ne şekilde faydalanacakları ve yardımın uygulanması ile ilgili esaslar belirtilmiştir.

Mezkûr Yönetmeliğin “Yardım Şekli” başlıklı 3. maddesinde “Yiyecek yardımı yemek verme şeklinde yapılır. Bu yardım karşılığında nakten bir ödemede bulunulmaz” amir hükmü yer almaktadır. Söz konusu hüküm gereğince, herhangi bir sebeple 657 sayılı Kanun kapsamındaki kamu görevlilerine yapılacak yiyecek yardımının, memura yemek verilmesi dışında herhangi bir menfaat sağlanması şeklinde yapılması mümkün değildir.

Yapılan incelemede ... Belediyesi tarafından 01.01.2014-31.12.2014 tarih aralığı için yemek hizmeti satın alma işinin ihale edildiği, ihaleyi alan firma tarafından Kurum mutfağında yemek pişirilerek Kurum yemekhanesinde personele yemek hizmeti sunulduğu, bazı personele ise yüklenici firma tarafından yemek kuponu verildiği, söz konusu kuponun verilmesi için 24.09.2014 tarihinden sonra çeşitli tarihlerde Başkanlık onayları alındığı görülmüştür. Bununla birlikte ihale dokümanı, idari ve teknik şartname ile sözleşmede, söz konusu yemek yardımının fiş, kupon, kart ve benzeri yollarla yapılacağına ilişkin herhangi bir hüküm bulunmadığı tespit edilmiştir. Belediyede yemek kuponu verilen söz konusu kişilere ihaledeki günlük yemek bedeli üzerinden yemek kuponu verilmiş, daha sonra bu tutarlar hakediş ödemelerinde yükleniciye ödenmiştir.

Dolayısıyla, söz konusu yemek hizmeti satın alma işine ait ihale dokümanı, idari ve teknik şartname ile sözleşmede, söz konusu yemek yardımının fiş, kupon, kart ve benzeri yollarla yapılacağına ilişkin herhangi bir hüküm bulunmadığından Kurum personeline yemek kuponu verilmesi mümkün değildir. Zira söz konusu ihale yemek pişirme ve sunum işidir, yemek kuponu verme işi değildir.

Buna karşın benzeri olaylarla ilgili tazmin hükmünü kaldıran kararların bulunduğu belirtilmişse de; bu kararların yanında tazmin hükmünü bozan ve tasdik eden kararlar da mevcut olup aynı konuda yargı organlarınca verilen kararlar şahsına, olayına ve dönemine münhasır olduğundan, mahkeme kararlarına göre üçüncü kişiler hakkında işlem yapılması mümkün bulunmamaktadır.

Bu itibarla, sorumlu iddialarının reddedilerek 272 sayılı Ek İlamın 1. maddesiyle ... TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün Tasdikine karar verilmesi gerekir.)