Kamu İdaresi Türü Genel Bütçe Kapsamındaki İdareler
Yılı 2014  
Dairesi 4  
Dosya No 41796  
Tutanak No 45820  
Tutanak Tarihi 6.3.2019  
Kararın Konusu İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar



Konu: A)Yersiz olarak süre uzatımı verilmesi sonucu, yükleniciden kesilmesi gereken gecikme cezası tutarlarının kesilmemesi,

B) Ek süre verilmesi sonrasında, revize iş programının gerçek duruma aykırı olarak hazırlanıp/kontrol edilip/onaylanması nedeniyle, fazla fiyat farkı ödenmesi.

59-239 sayılı Ek ilam ile; asıl ilamın 4. maddesi ile verilen, 10.06.2014 tarihli, 15609 sayılı ve 16.09.2014 tarihli, 25358 sayılı ödeme emri belgeleri ile ödenen toplam …..- TL tutarı için hüküm dışı ....ın kaldırılarak;

... Bakanlığı Yapı İşleri Genel Müdürlüğünce ihale edilen, yüklenicisi ... İnş. Gıda İth. İhr. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. – ... İnş. Taah. ortak girişimi olan “... ... 500 Kişilik Öğrenci Yurdu İnşaatı Yapım İşi”nde;

A) Süre Uzatım ve Ödenek Aktarma Komisyonu tarafından, “Yapım İşleri Genel Şartnamesi”nin 29 uncu maddesinde belirtilen şartlar gerçekleşmeksizin yersiz olarak 137 günlük süre uzatımı verilmesi sonucu, yükleniciden kesilmesi gereken gecikme cezası tutarlarının kesilmemesi nedeniyle meydana gelen …. TL kamu zararının;

Süre Uzatım Komisyonu üyeleri …,…,…,… ile İnşaatın diğer Yapı Denetim Görevlileri … ve ……’den,

B) Süre Uzatım ve Ödenek Aktarma Komisyonu tarafından yükleniciye Yapım İşleri Genel Şartnamesine aykırı olarak 137 günlük ek süre verilmesi sonrasında, revize iş programının gerçek duruma aykırı olarak hazırlanıp/kontrol edilip/onaylanması nedeniyle, fazla fiyat farkı ödenmesi sonucu meydana gelen …. TL kamu zararının;

Süre Uzatım Komisyonu üyeleri …,…,…,… ile İnşaatın diğer Yapı Denetim Görevlileri … ve ……’den, Ortaklaşa ve zincirleme ödettirilmesine hükmolunmuş;

Bu hükme yapılan temyiz başvurusu üzerine Sayıştay Temyiz Kurulu’nun 21.03.2018 tarih ve 44231 tutanak sayılı Karır ile tazmin hükmünün TASDİKİNE karar verilmişti.

İlamda Gerçekleştirme Görevlisi olarak sorumlu ….. karar düzeltilmesi talebi ile vermiş olduğu dilekçesinde,

... ... 500 Kişilik Öğrenci Yurdu inşaatı işinde şartnamede yapım işi için, havanın fen noktasında çalışılmayan sürelerde göz önüne alınarak toplamda 400 gün süre verildiğini, bu sürenin verilmesinde 15 Mayıs – 15 Ekim tarihleri arasında Turizm bölgelerinde uygulanan inşaat yasaklarının dikkate alınmadığını, öyle ki daha işin başında işyeri teslimi yapıldığı halde işe başlamanın turizmden kaynaklı inşaat yasağı nedeniyle 35 gün geç başlatıldığını, ayrıca inşaatın başlamasından sonra yapılan iş programı yeniden revize edilerek yasak nedeniyle 35 günlük süre iş programına konularak iş bitim tarihinin yeniden hesaplandığını, ... ... İl Müdürlüğü tarafından yapılan yeni iş programında ise 2012 yılı turizm kaynaklı yasak dâhil edilirken 2013 yılına ait turizm kaynaklı inşaat yasağının dâhil edilmediğini,

İşe ait sözleşmemenin süre uzatımı verilecek haller ve şartları başlıklı 18.maddesinde “süre uzatım ile ilgili hususlarda yapım işleri genel şartnamesi hükümleri uygulanır ”denildiğini, Yapım İşleri Genel Şartnamesinin İşin süresi ve süre uzatılması başlıklı 29.maddesinin 3.fıkrasında “ikinci fıkrada belirtilen hallerin mücbir sebep olarak kabul edilmesi ve yükleniciye süre uzatımı verilebilmesi için mücbir sebep olarak kabul edilecek durumun a)Yüklenicinin kusurundan kaynaklanmamış olması b)Taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte olması c)Yüklenicinin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemesi ç)Mücbir sebebin meydana geldiği tarihi izleyen yirmi gün içerisinde yüklenicinin idareye yazılı olarak bildirimde bulunması d)Yetkili merciler tarafından belgelendirilmesinin zorunlu olduğu”, Sekizinci fıkrasında ise “Zamanında yapılmayan yazılı bildirimlerin dikkate alınmayacağı ve yüklenicinin müracaat süresi geçtikten sonra süre uzatımı talebinde bulunamayacağı ”hükmü ile düzenlendiğini,

Yapı Denetim Kontrollüğünü yaptığı söz konusu işe ait süre uzatımına gerekçe olarak kullanılan Kültür ve Turizm Bakanlığının 14 Mayıs 2012 tarih ve 105629 sayılı ve 13.05.2013 tarih ve 92699 sayılı genelgeler (Ek-1) ile getirilen turizm mevsiminde inşaat yasağına İlişkin tedbirler ile ... Belediyesinin 15.05.2013 tarihli (15 Mayıs-15 Ekim tarihleri arasında) ilçenin belirli bölgelerinde inşaat faaliyetlerini tamamen durduran, yakınında turistik tesis veya konut yerleşimi bulunan yerlerde yapımı devam eden inşaatlara getirmiş olduğu çalışma sınırlarını konu edinen “Turizm sezonu nedeniyle inşaat yasaklan” ile ilgili yazılarının (Ek-2), ... Valiliği ... İl müdürlüğü ÇED Şube Müdürlüğünün tutmuş olduğu 21.08.2013 tarihli tutanak(Ek-3) mücbir sebep yönü ile birlikte incelenip değerlendirildiğinde;

Öncelikle, işin başlangıcında bu işin kontrollüğünün ... Valiliği ... İl Müdürlüğü tarafından yapıldığını, bu idare tarafından düzenlenen yer teslim tutanağında işin yer tesliminin sözleşmeye göre 10.09.2012 tarihinde yapıldığını, ancak Kültür ve Turizm Bakanlığının genelgesi nedeniyle işe fiilen 16.10.2012 tarihinde (35 gün geç) başlandığını, Sayıştay ilamında inşaat yasağı olan bu iki tarih (10.09.2012 - 16.10.2012) arasındaki turizm yasağı nedeniyle verilen süre uzatımı ile ilgili olumsuz bir değerlendirme yapılmadığını,

Yine yüklenicinin ... Bakanlığı Yapı İşleri Genel Müdürlüğüne verdiği 27.05.2013 tarihli dilekçesinde inşaatın turistik yerde bulunması sebebiyle 1 Haziran tarihinde inşaat yasağına girileceğinin bu nedenle gürültülü çalışma sayılan (Binaların bulunduğu yerin yamaç ve volkanik kayalardan oluşması ve mutlaka Ekskavatörle kazı yapılmasının gerektiği, yapımı devam eden işlerde ise ahşap kalıp yapılması ve beton dökme işlemlerinin gürültülü çalışma sınıfına girdiğinden çalışmanın neredeyse imkânsız hale gelmesi nedeniyle) bu yasağın kalkmasına kadar geçecek sürenin kendisine süre uzatımı olarak verilmesini talep ettiğini,

Yapı Denetim Heyeti olarak bu talebi idareye iletmelerine rağmen idarece yükleniciye süre uzatımı konusunda bir cevap verilmediğini, Yapı Denetim Heyeti olarak yükleniciye bu konuda bir cevap verilmemesi üzerine iş programı gereğince işin yapımını, belediyece sürekli olarak konut alanında oturanların şikayetleri neticesinde uygulanan yasaklarla birlikte devam ettirmek zorunda kaldıklarını,

Velev ki işe ait hakedişler incelendiğinde inşaat yasaklarının olduğu (15.05.2013 - 15.10.2013) döneminde işin tamamen durmadığını, gerek ... Belediyesinin denetimleri sonucunda getirilen kısıtlamalar ve yasaklar ile gerekse çevredeki yerleşim alanlarındaki insanların şikâyetleri neticesinde iş programındaki belirlenen ödeneklerin tam olarak doldurulamadığını,

Yukarıda bahsedilen tüm bu olumsuz durumlar göz önünde bulundurulduğunda, Bakanlık ve Belediye tarafından işin yapıldığı ilçeyi de kapsam içine alan turizm mevsimindeki inşaat yasağının, işin sözleşmesinin atıf da bulunduğu 4735 sayılı Kanun’un 10 ve Genel Şartnamenin 29.Maddesinde sayılan “gerektiğinde kurum tarafından mücbir sebep olarak belirlenecek benzeri diğer hallerden” olduğunu, bu durumun yükleniciden kaynaklanmadığı gibi yüklenicinin taahhüdünü yerine getirmesine de engel olduğunun kabul edilmesi gerektiğinin açık olduğunu,

Her ne kadar işin yapıldığı yer tam inşaat yasağının uygulandığı bölgede değilse bile çok yakınında mevcut turistik tesis ve yurt inşaatının arsa hudutlarına bitişik konut yerleşim alanlarının bulunması nedeniyle tam olarak değilse bile inşaat yasağından ... ölçüde de etkilenildiğini,

En azından Sayıştay ilamının dayanağı olan idarenin işleminin aksine,15.05.2013- 15.10.2013 döneminde iş programında öngörülen ödeneklerin tam olarak kullanılamadığı ve kısmı olarak kullanıldığından turizm sezonuna tekabül eden ve gerçekleştirilemeyen ödeneklere karşılık gelen sürenin hesaplanması ve hakkaniyet kuralları gereği hesaplanan bu sürenin iş bitim tarihine eklenmesi gerektiğinin de açık olduğunu,

Ayrıca tarafına haksızlık yapıldığını, Şöyle ki; Sayıştay 4.Dairesi Başkanlığının vermiş olduğu bazı kararlarda, kişilerin kamu zararına sebep olan süre uzatım kararına istinaden düzenlenen revize iş programında imzalarının bulunmaması ve meydana gelen kamu zararı ile bir illiyet bağını kurulamaması nedeniyle kişileri kamu zararı hesabından muaf tuttuğunu,

Sayıştay Temyiz kurulunca verilen kararda ise özetle “sorumlulardan … ve …. tarafından; Yapı Denetim Heyetinde yer almalarına rağmen süre uzatım konusunda idareye sunulan söz konusu teklif varakasında ve süre uzatım kararında hiçbir şekilde imza ve paraflarının bulunmadığı, bu nedenle süre uzatımının yersiz olduğu iddiasına bağlı olarak meydana gelen kamu zararı nedeniyle taraflarına sorumluluk yüklenemeyeceği iddia edilmekte ise de; bunu teşvik edici bir belge sunmadıklarından dolayı dosyanın görüşülmesi sırasında süre uzatımı yerilmesine ilişkin süreçten haberdar oldukları anlaşılmıştır.” Denildiğini,

Temyiz kurulunca verilen bu kararın temeli olamayan bir görüş olduğunu, ... 500 Kişilik Yurt İnşaatı işinde süre uzatımı nedeniyle oluşan kamu zararının oluşumunun hiçbir evresinde karar verici durumda olmayıp kamu zararına sebep olan Süre uzatım teklif varakası (Ek-4) ve Genel Müdürlük Makamı oluru ile süre uzatım komisyon kararında (Ek-5) hiçbir şekilde imzasının bulunmadığını,

Sonuç olarak, amirleri tarafından verilen görevleri yerine getirdiğini, kamu zararına sebebiyet veren süre uzatım komisyon kararı yazılı olarak tebliğ edildikten sonra bu kararı uygulamak zorunda kaldığını belirterek hakkında verilen tazmin kararının kaldırılmasını,

İlamda Gerçekleştirme Görevlisi olarak sorumlu …. karar düzeltilmesi talebi ile vermiş olduğu dilekçesinde;

Hükmün esasına etkili iddia ve itirazlarının Kararda karşılanmamış olduğunu belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.



Başsavcılık mütalaasında;

“…

Şartnamede yapım işinin süresinin havanın fen noktasından çalışılmayacak süreleri de dikkate alınarak toplamda 400 gün olarak belirlendiği, sürenin hesabında işin yapılacağı mahaldeki 15 Mayıs - 15 Ekim tarihleri arasında turizm bölgelerinde uygulanan inşaat yasağının dikkate alınmağı, öyle ki işin daha başında işyeri teslimi yapıldığı halde işe başlamanın İnşaat yasağı uygulaması nedeniyle 35 gün geç başlatıldığı, Ek Rapor üzerine yapılan yazışmalardan işin yürütüldüğü ... Belediyesi sınırları içinde inşaat yasağının mevcut olduğu, ancak yüklenicinin bu yasağı bir şekilde aşmaya çalışarak kısmi imalat yaptığı ve buna rağmen iş programında öngörülen imalatların tamamım yapamadığı, İdarenin ise yüklenicinin talebi ve daha önce süreye dahil edilmeyen turizm sezonu yasağını dikkate alarak süre uzatımı ve buna bağlı olarak iş programı revizesine gittiği anlaşılmaktadır.

Şartnamede ve sözleşmesinde dikkate alınmayan turizm sezonundaki inşaat yasağına bağlı olarak süre uzatımı verilmesinde mevzuata aykırılık olmadığı düşünülmektedir. Bununla birlikte, süre uzatımı verilen dönemde de yüklenicinin işi tamamen durdurmadığı ve kısmi imalat yaptığı da hakediş belgelerinden anlaşılmaktadır.

Dolayısıyla süre uzatımının yersiz olduğu gerekçesiyle gecikme cezasına bağlı kamu zararı hesabı yerinde olmamakla birlikte, ödenek ve iş programı revizesinde inşaat yasağı süresince Haziran-Eylül 2013 döneminde iş tamamen durmuş kabul edilerek kısmi imalat tutarlarına ilişkin fiyat farkı hesabında Ekim 2013-Nisan 2014 dönemlerine ait fiyat farkı endeksleri kullanılmak suretiyle yapılan ödemeler nedeniyle de kamu zararı sözkonusudur.

Dilekçinin süre uzatımına ilişkin talebinin kabul edilerek tazmin hükmünün sözkonusu tutar bakımından kaldırılması, fiyat farkı bakımından ise hükmün bozularak dosyanın Dairesine iadesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.” Denilmiştir.

Duruşma talebinde bulunan …., 13.02.2019 tarihli Kurulda duruşmaya katılma talebi kabul edilen ahiz ... İnş. Gıda İth. İhr. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. – ... İnş. Taah. ortak girişimi adına Av. …. ile ….. ve Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ.

Söz konusu işe ait sözleşmenin, Süre uzatımı verilebilecek haller ve şartları başlıklı 18. Maddesinde; Süre uzatımı ile ilgili hususlarda, Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümleri uygulanır” denilmektedir.

Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “İşin süresi ve sürenin uzatılması” başlıklı 29 uncu (Değişik: RG-16/7/2011-27996) maddesinin birinci fıkrasında,

(1) İşin, sözleşmesinde belirlenen zamanda tamamlanıp geçici kabule hazır hale getirilmemesi durumunda, gecikilen her gün için sözleşmesinde öngörülen günlük gecikme cezasının uygulanacağı belirtildikten sonra,

2. Fıkrasında, Mücbir sebepler nedeniyle süre uzatımı verilebilecek haller Kanundaki gibi sayma usulüyle belirlenmiş,

3. Fıkrasında, İkinci fıkrada belirtilen hallerin mücbir sebep olarak kabul edilmesi ve Yükleniciye süre uzatımı verilebilmesi için, mücbir sebep olarak kabul edilecek durumun;

a) Yüklenicinin kusurundan kaynaklanmamış olması,

b) Taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte olması,

c) Yüklenicinin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemesi,

ç) Mücbir sebebin meydana geldiği tarihi izleyen yirmi gün içinde Yüklenicinin İdareye yazılı olarak bildirimde bulunması,

d) Yetkili merciler tarafından belgelendirilmesinin zorunlu olduğu,

4. Fıkrasında, İdarenin, sözleşmenin ifasına ilişkin yükümlülüklerini Yüklenicinin kusuru olmaksızın yerine getirmemesi (yer teslimi, projelerin onaylanması, iş programının onaylanması, ödenek yetersizliği gibi) ve bu sebeple sorumluluğu Yükleniciye ait olmayan gecikmelerin meydana gelmesi, bu durumun taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte olması ve Yüklenicinin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemiş olması halinde, işi engelleyici sebeplere ve yapılacak işin niteliğine göre, işin bir kısmına veya tamamına ait sürenin en az gecikilen süre kadar uzatılacağı,

6. Fıkrasında, Mücbir sebepler ve/veya idarenin sebep olduğu hallerden dolayı, işte sorumluluğu yükleniciye ait olmayan gecikmelerin meydana gelmesi halinde, durum idarece incelenerek işi engelleyici sebeplere ve yapılacak işin niteliğine göre işin bir kısmına veya tamamına ait sürenin uzatılacağı,

7. fıkrasında, Yüklenicinin, sürenin uzatılmasını gerektiren hallerin meydana geldiği tarihi izleyen yirmi gün içinde, idareye yazılı olarak bildirimde bulunması ve yetkili merciler tarafından usulüne göre düzenlenmiş belgelerle mücbir sebebin meydana geldiğini tevsik etmesinin zorunlu olduğu,

8. fıkrasında, Zamanında yapılmayan yazılı bildirimlerin dikkate alınmayacağı ve yüklenicinin müracaat süresini geçirdikten sonra süre uzatımı talebinde bulunamayacağı, düzenlenmiştir.

Yukarıdaki düzenlemelere göre; 4735 sayılı Kanun ve YİGŞ’ de sayılan durumların mücbir sebep olarak kabul edilmesi ve bu nedenlere dayalı olarak Yükleniciye bu işte bir süre uzatımı verilebilmesi için;

a) Bu durumların yüklenicinin kusurundan kaynaklanmamış olması,

b) Yüklenici tarafından taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte olması,

c) Yüklenicinin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemiş olması,

d) Mücbir sebebin meydana geldiği tarihi izleyen yirmi gün içinde Yüklenicinin İdareye yazılı olarak bildirimde bulunması,

e) Yetkili merciler tarafından bu durumun belgelendirilmesi gerekmektedir.

Şartnamede yapım işinin süresinin havanın fen noktasından çalışılmayacak süreleri de dikkate alınarak toplamda 400 gün olarak belirlendiği, sürenin hesabında işin yapılacağı mahaldeki 15 Mayıs - 15 Ekim tarihleri arasında turizm bölgelerinde uygulanan inşaat yasağının dikkate alınmadığı, öyle ki işin daha başında işyeri teslimi yapıldığı halde işe başlamanın inşaat yasağı uygulaması nedeniyle 35 gün geç başlatıldığı, Ek Rapor üzerine yapılan yazışmalardan işin yürütüldüğü ... Belediyesi sınırları içinde inşaat yasağının mevcut olduğu, ancak yüklenicinin bu yasağı bir şekilde aşmaya çalışarak kısmi imalat yaptığı ve buna rağmen iş programında öngörülen imalatların tamamını yapamadığı, İdarenin ise yüklenicinin talebi ve daha önce süreye dahil edilmeyen turizm sezonu yasağını dikkate alarak süre uzatımı ve buna bağlı olarak iş programı revizesine gittiği anlaşılmaktadır.

Tüm bu durumlar göz önünde bulundurulduğunda, Bakanlık ve Belediye tarafından işin yapıldığı İlçeyi de kapsamına alan turizm mevsimindeki inşaat yasağının, işin sözleşmesinin atıf yaptığı, 4735 sayılı Kanun’un 10 ve Genel Şartnamenin 29. Maddesinde sayılan, “Gerektiğinde Kurum tarafından mücbir sebep olarak belirlenecek benzeri diğer hallerden olduğu, bu durumun yükleniciden kaynaklanmadığı ve yüklenicinin taahhüdünü yerine getirmesine engel olduğunun kabul edilmesi gerekir.

Bu nedenle, şartnamede ve sözleşmesinde dikkate alınmayan turizm sezonundaki inşaat yasağına bağlı olarak süre uzatımı verilmesinde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır. Bununla birlikte, süre uzatımı verilen dönemde de yüklenicinin işi tamamen durdurmadığı ve kısmi imalat yaptığı da hakediş belgelerinden anlaşılmaktadır.

Dolayısıyla süre uzatımının yersiz olduğu gerekçesiyle gecikme cezasına bağlı kamu zararı hesabı yerinde olmamakla birlikte, ödenek ve iş programı revizesinde inşaat yasağı süresince Haziran-Eylül 2013 döneminde iş tamamen durmuş kabul edilerek kısmi imalat tutarlarına ilişkin fiyat farkı hesabında Ekim 2013-Nisan 2014 dönemlerine ait fiyat farkı endeksleri kullanılmak suretiyle yapılan ödemeler nedeniyle de kamu zararı sözkonusudur.

Diğer taraftan İlamda, yükleniciye Yapım İşleri Genel Şartnamesine aykırı olarak süre verilmesi ve revize iş programının hazırlanıp/kontrol edilip/onaylanması nedeniyle, fazla fiyat farkı ödenmesi sonucu meydana gelen kamu zararından Süre Uzatım Komisyonu üyeleri ile birlikte İnşaatın diğer Yapı Denetim Görevlilerinin de sorumlu tutulduğu görülmektedir. Yapı Denetim Görevlileri … ile ….’in, süre uzatım kararı ve bu karara istinaden düzenlenen revize iş programında imzalarının bulunmaması, bu nedenle de meydana gelen kamu zararı ile bir illiyet bağı kurulamaması nedeniyle sorumlu tutulmaları da mümkün değildir.

Sonuç olarak, sorumluların karar düzeltilmesine ilişkin talebinin kabulü ile 21.03.2018 tarih ve 44231 sayılı Temyiz Kurulu Kararının düzeltilerek, yukarıda yapılan açıklamalara göre yeniden hüküm tesisi için 59-239 sayılı Ek ilam ile; ….- TL’nin tazminine dair hükmün BOZULARAK Dairesine gönderilmesine, Oy çokluğuyla(Üyeler …,…,…’ün aşağıda belirtilen farklı gerekçeleri, 2. Daire Başkanı …, Üyeler …, … ile …’ın aşağıda belirtilen ayrışık görüşlerine karşı),

Karar verildiği 06.03.2019 tarih ve 45820 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.



Farklı gerekçe:

Üye ….’ın farklı gerekçesi:

Rapor dosyası ve eki belgelerin incelenmesinde;

... TL sözleşme bedelli “... ... 500 Kişilik Öğrenci Yurdu İnşaatı”na ilişkin Sözleşmenin 18’inci maddesinde, süre uzatımı ile ilgili hususlarda Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir.

Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “İşin süresi ve sürenin uzatılması” başlıklı 29 uncu maddesinde ise;

“(1) İşin, sözleşmesinde belirlenen zamanda tamamlanıp geçici kabule hazır hale getirilmemesi durumunda, gecikilen her takvim günü için sözleşmesinde öngörülen günlük gecikme cezası uygulanır.

…

(4) İdarenin, sözleşmenin ifasına ilişkin yükümlülüklerini Yüklenicinin kusuru olmaksızın yerine getirmemesi (yer teslimi, projelerin onaylanması, iş programının onaylanması, ödenek yetersizliği gibi) ve bu sebeple sorumluluğu Yükleniciye ait olmayan gecikmelerin meydana gelmesi, bu durumun taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte olması ve Yüklenicinin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemiş olması halinde, işi engelleyici sebeplere ve yapılacak işin niteliğine göre, işin bir kısmına veya tamamına ait süre en az gecikilen süre kadar uzatılır. (6) Mücbir sebepler ve/veya idarenin sebep olduğu hallerden dolayı, işte sorumluluğu yükleniciye ait olmayan gecikmelerin meydana gelmesi halinde, durum idarece incelenerek işi engelleyici sebeplere ve yapılacak işin niteliğine göre işin bir kısmına veya tamamına ait süre uzatılır.” hükümleri mevcuttur.

Anılan işin yapı denetimi başlangıçta ... Valiliğince (... İl Müdürlüğü) yürütülmüş, 06.09.2012 tarihinde sözleşmesi imzalanarak 10.09.2012 tarihinde yer teslimi yapılmış; ... ilçesinin turistik ilçe olması ve Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın (Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğü) 14.05.2012 tarih ve 105629 sayılı inşaat yasaklarına ilişkin genelgesi gerekçe gösterilerek, ... Valiliğince (... İl Müdürlüğü) yer teslimi yapılarak 16.10.2012 tarihinde fiilen işe başlatılmış, işin bitim tarihi de işe başlama tarihine 400 gün eklenerek 19.11.2013 olarak hesap edilmiş ve buna istinaden ilk imalat iş programı düzenlenmiştir.

18.11.2013 tarih ve 2013/80 sayılı “Süre Uzatım ve Ödenek Aktarma Komisyon Kararı”nda ise; Yapı denetim heyetince hazırlanan 31.10.2013 tarih ve 6664 sayılı “Süre Uzatım Teklif Varakasında;

-Kültür ve Turizm Bakanlığının (Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğü) 14.05.2012 tarih ve 105629 sayılı “İnşaat Faaliyetleri” hakkında Genelgesi,

-... Valiliği ... Belediyesinin 15.05.2013 tarih ve 74071932.0.10.01 sayılı “İnşaat Yasakları” hakkında Tebliği,

-Yüklenicinin 27.05.2013 tarih ve 14276 sayılı dilekçesi,

-... Valiliği (... İl Müdürlüğü) ÇED Denetim Şube Müdürlüğünün raporu,

-Yüklenicinin 24.09.2013 tarihli dilekçesi ilgi tutularak belirtilen gerekçeler ve eklerine istinaden; turistik yörelerde 01 Haziran–15 Ekim tarihleri arasında inşaat yasağı uygulaması olduğu ve bu dönemde inşaat yapılamadığı gerekçesiyle, yükleniciye 137 günlük süre uzatımı verilmiş ve ek sürenin iş bitim tarihi olan 19.11.2013’e eklenmesiyle yeni iş bitim tarihi 04.04.2014 olmuştur.

Süre uzatımının temel gerekçelerinden olan, ... Belediyesi Başkanlığının 74071932.0.10.01 sayı ve 15.05.2013 tarihli inşaat yasakları hakkındaki Tebliğinde; inşaat yasağının kapsam ve mahiyetinin iki gruba ayrıldığı ve “İnşaat Yasağı”na ilişkin sınırların kesin hatlarla çizildiği; bu kapsamda ... Devlet Hastanesi ile eski Fransız Tatil Köyü arasında karayolunun sınırladığı bölgedeki (şehir içi) inşaatların (1.grup) bu dönemde 15.10.2013 tarihine kadar tamamen durdurulmakla beraber; bu bölgeler dışında kalan ve yakınında konut yerleşimi bulunan inşaatlar (2.grup) için inşaat faaliyetlerinin durdurulmadığı, sadece sesli-sessiz çalışma saatleri düzenine uyarak, belirli kurallar dahilinde inşaat faaliyetlerine izin verildiği görülmektedir.

Konuyla ilgili olarak Sayıştay 4. Dairesinin 22.12.2015 tarih ve 119 tutanak nolu kararına istinaden, Kültür ve Turizm Bakanlığı’na ve ... Belediye Başkanlığı’na uygulanan inşaat yasağının mahiyeti ve bu kapsamda uygulanan yaptırımlar hakkında bilgi alınmak üzere yazı yazılmıştır. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın 12.02.2016 tarih ve 28792 sayılı cevabı yazısında özetle; “Bakanlık tarafından hazırlanan ve il valiliklerine dağıtılan “İnşaat Faaliyetleri” hakkındaki genelgenin uygulanmasından il valiliklerinin sorumlu olduğu, bu kapsamda ilgili yazıda belirtilen hususlar hakkında valilikten bilgi alınabileceği” belirtilmiş;

... Belediye Başkanlığı’nın 09.02.2016 tarih ve 4176 sayılı cevabi yazısında ise özetle; “Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın “İnşaat Faaliyetleri” hakkındaki Genelgesine göre, 15.05.2013 ile 15.10.2013 tarihleri arasında ... Belediyesince inşaat yasaklarının uygulandığı, belediye zabıta ekiplerince yapılan kontroller neticesinde, inşaat yasaklarına uymayanlara “Zabıt Varakası” düzenlenerek belediye encümenine havale edildiği ve para cezası uygulandığı, bu kapsamda ... Belediye Encümeninin 26.09.2013 tarih ve 1622 sayılı kararı ile ... İnş. Gıda İth. İhr. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile ... İnş. Taah. Ortak girişimine de para cezası verildiği, alınan bu encümen kararlarından da anlaşılacağı üzere, 2013 yılı için inşaat yasakları uygulamasının bahse konu öğrenci yurdu inşaatının bulunduğu alanda dahil olmak üzere tüm ... Belediyesi sınırlarını kapsadığı” belirtilmiştir.

... Belediyesinin cevabi yazısında; inşaat yasakları uygulamasının tüm ... Belediyesi sınırlarını kapsadığı belirtilmekle birlikte, yasağın özellikle bahse konu öğrenci yurdu inşaatının bulunduğu alana ilişkin kapsam ve mahiyeti hakkında detaylı açıklamada bulunulmamıştır. Bu nedenle bahse konu öğrenci yurdu inşaatının bulunduğu alanın, ... Belediyesi Başkanlığının 15.05.2013 tarihli mezkûr Tebliğinde belirtilen inşaatın tamamen yasaklanması (1.grup) kapsamına girip girmediği, bölge haritaları incelenerek ve dosyanın duruşmalı görüşülmesi sırasında duruşmaya katılan Sorumlulardan ... ... ile ... ... tarafından yapılan açıklamalar da dikkate alınarak değerlendirilmiş ve inşaatın ... Devlet Hastanesi ile eski Fransız Tatil Köyü arasında karayolunun sınırladığı bölge (şehir içi) dışında (2.grup) bulunduğu, inşaat alanının güney-batı tarafında sadece bir takım konut yerleşim alanlarının bulunduğu, bu manada Tebliğde belirtilen 15.05.2013 ile 15.10.2013 tarihleri arasında inşaatın tamamen durdurulmasını gerektirecek bir bölgede yer almadığı, en fazla Tebliğde belirtilen sesli-sessiz çalışma saatleri düzenine uyma zorunluluğuna tabi olabileceği tespit edilmiştir.

Kaldı ki, anılan dönem içinde yükleniciye Belediye Encümeninin 26.09.2013 tarih ve 1622 sayılı kararı ile ceza kesilmesi sebebinin ise, söz konusu Encümen Kararından anlaşıldığı üzere; “Belediye Yasakları Uygulama Tebliği”nin 87’nci maddesine aykırı olarak inşaat yasakları tebligatına uymayarak, vatandaşların istirahat saatlerinde inşaatlarında mikser kamyonları ile beton dökerek hasıl olan gürültüyle çevre sakinlerine rahatsızlık vermeleri” olduğu anlaşılmaktadır. Söz konusu Tebliğin 87’nci maddesinde; Yükleniciye 182,00-TL ceza kesilmesine sebep söz konusu inşaat yasaklarının sadece turizm sezonuna has inşaat yasaklarından olmayıp, tüm yılı kapsadığı, turizm sezonu dışında da uyulması zorunlu kurallara aykırılıktan (vatandaşların istirahat saatlerinde inşaatlarında mikser kamyonları ile beton dökerek hasıl olan gürültüyle çevre sakinlerine rahatsızlık vermek) yükleniciye ceza verildiği görülmektedir.

Diğer taraftan düzenlenen hakedişlerden ve yine ilk iş programında belirlenen aylık ödenek dilimlerine ilişkin bilgilerden yüklenicinin 01.06.2013 - 15.10.2013 tarihleri arasında inşaata devam ettiği anlaşılmaktadır.

Yukarıda belirtilen Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümlerine göre iş programında meydana gelen bir gecikme nedeniyle süre uzatımı verilebilmesi için üç şartın birlikte var olması gerekmektedir. Bunlar;

1-Yükleniciye ait olmayan gecikmelerin meydana gelmesi

2-Bu durumun taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte olması

3-Yüklenicinin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemiş olmasıdır.

Bu şartların oluşup oluşmadığı tek tek incelendiğinde; süre uzatımı verilebilmesi için gerekli olan ilk şart yükleniciye ait olmayan gecikmelerin meydana gelmesidir. Yüklenici bu döneme kadar (01.06.2013’e kadar) iş programına göre ... TL imalat yapması gerekirken fiilen ... TL imalat gerçekleştirmiştir. Bir başka deyişle Yüklenici turizm döneminden önce de iş programının zaten gerisinde kalmıştır.

İkinci şart; ortaya çıkan durumun taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte olması şartıdır. Söz konusu döneme ilişkin inşaat yasağının yüklenicinin taahhütlerini yerine getirmesinde engel teşkil etmediği bu dönemde düzenlenen hakedişlerden anlaşılmaktadır. Zira bu döneme kadar geçen dönemde (16.10.2012 – 01.06.2013) iş programına göre %54 oranında gerçekleşme meydan gelmişken, turizm döneminde (01.06.2013 – 15.10.2013) %84 oranında gerçekleşme meydana geldiği görülmektedir.

Süre uzatımı verilebilmesi için geçerli olması gereken bir başka şart da; yüklenicinin var olan engeli kendi gücüyle ortadan kaldıramamasıdır. Bu şartın da gerçekleşmediği, iş programının gerçekleşme seviyesinden anlaşılmaktadır.

Yüklenici 1 Haziran – 15 Ekim 2013 döneminde inşaata devam etme konusunda herhangi bir sorun yaşamamasına ve iş programında öngörülen imalatları ... oranda gerçekleştirmesine rağmen; Komisyon, yüklenicinin söz konusu dönemde gerçekten faaliyetlerine devam edip etmediğini dikkate almadan, fiili duruma aykırı olarak, ilgili dönemde inşaat faaliyetlerinin tamamen durmuş olduğunu kabul ederek, “Yapım İşleri Genel Şartnamesi”nin 29 uncu maddesinde belirtilen şartlar gerçekleşmeksizin, 137 günlük süre uzatımı verilmesine karar vermiştir. Yersiz olarak verilen 137 günlük süre uzatımı sebebiyle, sözleşmeye göre işin bitim tarihi olan 19.11.2013 tarihinden, yersiz süre uzatım kararına bağlı olarak yeni iş bitim tarihi olarak belirlenen 04.04.2014 tarihine kadar düzenlenen; 12, 13, 14, 15 ve 16 nolu hakedişlerde hesaplanması gereken gecikme cezası tutarları kamu zararı oluşturmuştur.

Diğer taraftan, Süre Uzatım ve Ödenek Aktarma Komisyonu tarafından yersiz olarak verilen süre uzatımı nedeniyle iş programının geçmişe dönük olarak değiştirildiği ve buna bağlı olarak ödenmesi gerekenden daha fazla fiyat farkı ödenmesine neden olunduğu tespit edilmiştir.

Yapılan incelemede, Süre Uzatım ve Ödenek Aktarma Komisyonu tarafından 18.11.2013 tarih ve 2013/80 sayılı kararla yükleniciye Yapım İşleri Genel Şartnamesine aykırı olarak 137 günlük ek süre verilmesi sonrasında, iş programının revize edildiği, geçmiş ödenek dilimlerinin azaltıldığı ve sonraki aylara aktarıldığı görülmüştür. Fiilen Haziran 2013 – Eylül 2013 döneminde çalışma yapılmasına rağmen, bu dönemde iş tamamen durmuş kabul edilerek revize iş programında bu dönem için ödenek konulmamıştır. Bu yolla fiilen Haziran–Eylül 2013 döneminde yapılan işlerin fiyat farkı hesabında, Ekim 2013–Nisan 2014 dönemlerine ait fiyat farkı endeksi kullanılmak suretiyle kamu zararına neden olunmuştur.

Süre uzatım kararının yasal dayanağı olmaması nedeniyle, iş programının revize edilmesi ve fazladan fiyat farkı ödenmesi hususunda da “Süre Uzatım ve Ödenek Aktarma Komisyonu” üyelerinin sorumluluğu sözkonusudur.

Diğer taraftan İlamda, yükleniciye Yapım İşleri Genel Şartnamesine aykırı olarak süre verilmesi ve revize iş programının hazırlanıp/kontrol edilip/onaylanması nedeniyle, fazla fiyat farkı ödenmesi sonucu meydana gelen kamu zararından Süre Uzatım Komisyonu üyeleri ile birlikte İnşaatın diğer Yapı Denetim Görevlilerinin de sorumlu tutulduğu görülmektedir. Yapı Denetim Görevlileri … ile ….’in, süre uzatım kararı ve bu karara istinaden düzenlenen revize iş programında imzalarının bulunmaması, bu nedenle de meydana gelen kamu zararı ile bir illiyet bağı kurulamaması nedeniyle sorumlu tutulmaları doğru değildir.

Bu açıklamalara göre, esas itibarı ile mevzuata uygun olan 59-239 sayılı Ek ilam ile verilen tazmin hükmünün, sorumluluğun yeniden belirlenmesi için BOZULARAK Dairesine gönderilmesine karar verilmesi gerekir.”



Üyeler … ile ….’ ün farklı gerekçeleri:

“Söz konusu işe ait sözleşmenin, Hüküm Bulunmayan Haller başlıklı 32. Maddesinde; “Bu sözleşme ve eklerinde hüküm bulunmayan hallerde ilgisine göre 4734 sayılı Kanun ve 4735 sayılı Kanun hükümleri, bu Kanunlarda hüküm bulunmaması halinde ise Borçlar Kanunu hükümleri uygulanır.” Denilmektedir.

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunun 10. Maddesinde, Mücbir sebep olarak kabul edilebilecek haller düzenlenmiş; a) Doğal afetler, b) Kanuni grev, c) Genel salgın hastalık, d) Kısmî veya genel seferberlik ilânı ve e) Gerektiğinde Kurum tarafından belirlenecek benzeri diğer haller, mücbir sebep olarak sayıldıktan sonra, söz konusu bu sebeplerin, süre uzatımı verilmesi, sözleşmenin feshi gibi durumlar da dâhil olmak üzere, idare tarafından yukarıda belirtilen hallerin mücbir sebep olarak kabul edilebilmesi için; yükleniciden kaynaklanan bir kusurdan ileri gelmemiş olması, taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte olması, yüklenicinin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemiş bulunması, mücbir sebebin meydana geldiği tarihi izleyen yirmi gün içinde yüklenicinin idareye yazılı olarak bildirimde bulunması ve yetkili merciler tarafından belgelendirilmesi zorunluluğu düzenlenmiş bulunmaktadır.

İşe ait sözleşmenin, Süre uzatımı verilebilecek haller ve şartları başlıklı 18. Maddesinde; Süre uzatımı ile ilgili hususlarda, Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümleri uygulanır” denilmektedir.

Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “İşin süresi ve sürenin uzatılması” başlıklı 29 uncu (Değişik: RG-16/7/2011-27996) maddesinin birinci fıkrasında,

(1) İşin, sözleşmesinde belirlenen zamanda tamamlanıp geçici kabule hazır hale getirilmemesi durumunda, gecikilen her gün için sözleşmesinde öngörülen günlük gecikme cezasının uygulanacağı belirtildikten sonra,

2. Fıkrasında, Mücbir sebepler nedeniyle süre uzatımı verilebilecek haller Kanundaki gibi sayma usulüyle belirlenmiş,

3. Fıkrasında, İkinci fıkrada belirtilen hallerin mücbir sebep olarak kabul edilmesi ve Yükleniciye süre uzatımı verilebilmesi için, mücbir sebep olarak kabul edilecek durumun; a) Yüklenicinin kusurundan kaynaklanmamış olması, b) Taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte olması, c) Yüklenicinin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemesi, ç) Mücbir sebebin meydana geldiği tarihi izleyen yirmi gün içinde Yüklenicinin İdareye yazılı olarak bildirimde bulunması, d) Yetkili merciler tarafından belgelendirilmesinin zorunlu olduğu,

4. Fıkrasında, İdarenin, sözleşmenin ifasına ilişkin yükümlülüklerini Yüklenicinin kusuru olmaksızın yerine getirmemesi (yer teslimi, projelerin onaylanması, iş programının onaylanması, ödenek yetersizliği gibi) ve bu sebeple sorumluluğu Yükleniciye ait olmayan gecikmelerin meydana gelmesi, bu durumun taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte olması ve Yüklenicinin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemiş olması halinde, işi engelleyici sebeplere ve yapılacak işin niteliğine göre, işin bir kısmına veya tamamına ait sürenin en az gecikilen süre kadar uzatılacağı,

6. Fıkrasında, Mücbir sebepler ve/veya idarenin sebep olduğu hallerden dolayı, işte sorumluluğu yükleniciye ait olmayan gecikmelerin meydana gelmesi halinde, durum idarece incelenerek işi engelleyici sebeplere ve yapılacak işin niteliğine göre işin bir kısmına veya tamamına ait sürenin uzatılacağı,

7. fıkrasında, Yüklenicinin, sürenin uzatılmasını gerektiren hallerin meydana geldiği tarihi izleyen yirmi gün içinde, idareye yazılı olarak bildirimde bulunması ve yetkili merciler tarafından usulüne göre düzenlenmiş belgelerle mücbir sebebin meydana geldiğini tevsik etmesinin zorunlu olduğu,

8. fıkrasında, Zamanında yapılmayan yazılı bildirimlerin dikkate alınmayacağı ve yüklenicinin müracaat süresini geçirdikten sonra süre uzatımı talebinde bulunamayacağı, düzenlenmiştir.

Yukarıdaki düzenlemelere göre; 4735 sayılı Kanun ve YİGŞ’ de sayılan durumların mücbir sebep olarak kabul edilmesi ve bu nedenlere dayalı olarak Yükleniciye bu işte bir süre uzatımı verilebilmesi için;

a) Bu durumların yüklenicinin kusurundan kaynaklanmamış olması, b) Yüklenici tarafından taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte olması, c) Yüklenicinin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemiş olması, d) Mücbir sebebin meydana geldiği tarihi izleyen yirmi gün içinde Yüklenicinin İdareye yazılı olarak bildirimde bulunması, e) Yetkili merciler tarafından bu durumun belgelendirilmesi gerekmektedir.

İdare tarafından bu işin süresinin uzatılmasının gerekçesi olarak kullanılan, Kültür ve Turizm Bakanlığının 14 Mayıs 2012 tarih ve 105629 sayılı Genelgesiyle getirilen “Turizm Mevsiminde İnşaat Yasağına” ilişkin tedbirler ile ... Belediyesinin 15.05.2013 tarihli 15 Mayıs 2013- 15 Ekim 2013 tarihleri arasında ilçenin belirli bölgelerinde inşaat faaliyetlerinin tamamen durduran, yakınında turistik tesis bulunan inşaatlar ile yakınında konut yerleşimi bulunan inşaatlara getirdiği çalışma sınırlamalarını konu edinen “turizm sezonunda inşaat yasakları” ile ilgili yazısını mücbir sebep yönüyle değerlendirdiğimizde;

Öncelikle belirtilmesi gerekir ki, işin başlangıcında bu işin kontrollüğü; ... Valiliği ... Bakanlığı İl Müdürlüğü tarafından yapılmış, bu idare tarafından düzenlenen Yer teslim Tutanağında, işin yer tesliminin sözleşmeye göre 10.09.2012 tarihinde yapıldığı belirtilmiş, ancak Kültür ve Turizm Bakanlığı Yatırım ve İşletmeler Müdürlüğü Genelgesi sebebiyle işe fiilen 16.10.2012 tarihinde başlandığı tespit edilmiş, ilamda da bu iki tarih (10.09.2012-16.10.2012) arasındaki süre ile ilgili olumsuz bir değerlendirme yapılmamıştır.

Ayrıca, yüklenici, ... Bakanlığı Yapı İşleri Genel Müdürlüğüne verdiği 27.05.2013 tarihli dilekçesinde, inşaatın turistik yerde bulunması sebebiyle 1 Haziran tarihinde inşaat yasağına girileceğini, bu nedenle beton dökmenin neredeyse imkânsız hale geleceğini, bu yasağın kalkmasına kadar geçecek çalışamadıkları günlerin kendilerine süre uzatımı olarak verilmesini talep etmiş, idare tarafından kendisine bir cevap verilmemiştir.

Anılan işe ait hakedişler incelendiğinde ise; ... İlçesinde inşaat yasaklarının olduğu (15.5.2013-15.102013) dönemde işin tamamen durmadığı, ilk iş programına göre bu aylar için belirlenen ödenekler tam olarak doldurulamamış ise de kısmi çalışmanın yapıldığı, bu imalat bedellerinin de 6, 7, 8, 9, 10 ve 11 numaralı hakedişlerle yükleniciye ödendiği görülmüştür.

Tüm bu durumlar göz önünde bulundurulduğunda, Bakanlık ve Belediye tarafından işin yapıldığı İlçeyi de kapsamına alan turizm mevsimindeki inşaat yasağının, işin sözleşmesinin atıf yaptığı, 4735 sayılı Kanun’un 10 ve Genel Şartnamenin 29. Maddesinde sayılan, “Gerektiğinde Kurum tarafından mücbir sebep olarak belirlenecek benzeri diğer hallerden olduğu, bu durumun yükleniciden kaynaklanmadığı ve yüklenicinin taahhüdünü yerine getirmesine kısmi olarak engel olduğunun kabul edilmesi gerekir.

Diğer taraftan İlamda, yükleniciye Yapım İşleri Genel Şartnamesine aykırı olarak süre verilmesi ve revize iş programının hazırlanıp/kontrol edilip/onaylanması nedeniyle, fazla fiyat farkı ödenmesi sonucu meydana gelen kamu zararından Süre Uzatım Komisyonu üyeleri ile birlikte İnşaatın diğer Yapı Denetim Görevlilerinin de sorumlu tutulduğu görülmektedir. Yapı Denetim Görevlileri … ile …’in, süre uzatım kararı ve bu karara istinaden düzenlenen revize iş programında imzalarının bulunmaması, bu nedenle de meydana gelen kamu zararı ile bir illiyet bağı kurulamaması nedeniyle sorumlu tutulmaları doğru değildir.

Bu duruma göre; her ne kadar işin yapıldığı yer tam inşaat yasağının uygulandığı bölgede değilse de, yakınında turistik tesis ve konut yerleşimi bulunması nedeniyle bu yasaktan kısmi olarak etkilendiği düşünüldüğünden, ilamın dayanağı olan idarenin işleminin aksine, 15.5.2013-15.10.2013 dönemiyle ilgili olarak ilk iş programında bu dönem için öngörülen ödenekler ile bu dönemde kısmi olarak yapılan işlerin bedellerinin karşılaştırılması suretiyle, turizm sezonuna tekabül eden ve gerçekleştirilemeyen ödeneklere karşılık gelen sürenin hesaplanması, hakkaniyet gereği bu sürenin iş bitim süresi olan 19.11.2013 tarihine ilave edilmesi, belirlenen yeni iş bitim süresine göre bu işteki gecikilen sürenin belirlenmesi, bu süreye tekabül eden gecikme cezasından kaynaklanan kamu zararı ile bu gecikmeye bağlı olarak fiyat farklarından kaynaklanan kamu zararının yeniden hesaplanması ve sorumluluğun da yeniden belirlenmesi için, 59-239 sayılı Ek İlam ile …. TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün BOZULARAK Dairesine gönderilmesi gerekir.”

Karşı oy gerekçesi

2. Daire Başkanı …, Üyeler … ile ….’ ın karşı oy gerekçesi;

“... Bakanlığı Yapı İşleri Genel Müdürlüğünce ihale edilen, yüklenicisi ... İnş. Gıda İth. İhr. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. – ... İnş. Taah. ortak girişimi olan “... ... 500 Kişilik Öğrenci Yurdu İnşaatı Yapım İşi”nde; İlamda ve Temyiz Kurulu kararlarında ayrıntılarıyla açıklandığı üzere, süre uzatımı verilebilmesi için gerekli olan şartlar oluşmadığı halde yersiz süre uzatımı verilmiş, iş programının geçmişe dönük olarak değiştirilmesi sonucunda da gerekenden daha fazla fiyat farkı ödenmesine neden olunmuştur.

Sorumlulardan ….. ile …. ün, süre uzatımı konusunda idareye sunulan söz konusu Teklif Varakasında ve süre uzatımı kararında imzaları bulunmayıp, bu nedenle sure uzatımının yersiz olduğu iddiasına bağlı olarak meydana gelen kamu zararı nedeniyle taraflarına sorumluluğun yüklenemeyeceği iddia edilmekte ise de;

Yapı Denetim görevlileri yüklenicinin yaz dönemi boyunca çalıştığını bilmelerine ve bu dönemde düzenlenen hakedişleri hazırlamalarına rağmen, Süre Uzatım Komisyonunun mevzuata aykırı olarak almış oldukları süre uzatım kararına itiraz etmemiş, bu konuda amirlerini uyarmamışlardır. Bu nedenle sorumlu olmadıkları şeklindeki iddialarının kabulü mümkün değildir.

… ve …’in karar düzeltilmesi kapsamında vermiş oldukları dilekçelerinde belirtmiş olduğu hususlar, 21.03.2018 tarih ve 44230 ve 44231 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararlarında dikkate alındığından ve 6085 sayılı Kanunun 57 ’inci maddesinde belirtilen karar düzeltilmesini gerektiren yeni bir husus ileri sürülmediğinden 21.03.2018 tarih ve 44230 ve 44231 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararların DÜZELTİLMESİNE MAHAL OLMADIĞINA karar verilmesi gerekir.

Üye ….’in karşı oy gerekçesi;

“Şartnamede yapım işinin süresinin havanın fen noktasından çalışılmayacak süreleri de dikkate alınarak toplamda 400 gün olarak belirlendiği, sürenin hesabında işin yapılacağı mahaldeki 15 Mayıs - 15 Ekim tarihleri arasında turizm bölgelerinde uygulanan inşaat yasağının dikkate alınmağı, öyle ki işin daha başında işyeri teslimi yapıldığı halde işe başlamanın İnşaat yasağı uygulaması nedeniyle 35 gün geç başlatıldığı, Ek Rapor üzerine yapılan yazışmalardan işin yürütüldüğü ... Belediyesi sınırları içinde inşaat yasağının mevcut olduğu, ancak yüklenicinin bu yasağı bir şekilde aşmaya çalışarak kısmi imalat yaptığı ve buna rağmen iş programında öngörülen imalatların tamamım yapamadığı, İdarenin ise yüklenicinin talebi ve daha önce süreye dahil edilmeyen turizm sezonu yasağını dikkate alarak süre uzatımı ve buna bağlı olarak iş programı revizesine gittiği anlaşılmaktadır.

Şartnamede ve sözleşmesinde dikkate alınmayan turizm sezonundaki inşaat yasağına bağlı olarak süre uzatımı verilmesinde ve buna göre revize iş programı düzenlenerek fiyat farkı ödenmesinde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Bu nedenle, Temyiz Kurulu kararının düzeltilerek tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesi gerekir.”